GỐC TÍCH CHÚA GIÊSU:

CON CỦA MẸ MARIA VÀ DÒNG DÕI VUA ĐAVÍT

CHÚA NHẬT IV MÙA VỌNG NĂM A

Is 7:10-14; Rm 1:1-7; Mt 1:18-24

Trong ít ngày nữa, chúng ta sẽ mừng Sinh Nhật của Chúa Giêsu. Nhưng chúng ta không thể mừng sinh nhật của một người mà không biết rõ thân thế của người ấy. Vậy thân thế của Chúa Giêsu như thế nào? Các bài đọc của Phụng vụ Lời Chúa hôm nay đồng loạt trình bày Chúa Giêsu xuất thân từ đâu: ngôn sứ Isaia nhận được mặc khải của Thiên Chúa là “Này đây người trinh nữ sẽ mang thai, sẽ sinh hạ con trai, và đặt tên là Emmanuel”; thánh Phaolô thì nhìn thân thế của Chúa Giêsu theo hai chiều kích: là người phàm, Chúa Giêsu thuộc dòng dõi vua Đavít, là Đấng Cứu Độ, Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa; còn thánh sử Mátthêu, ngài đã tổng hợp những điều kể trên để trình bày và giải thích về “gốc tích” Chúa Giêsu cặn kẽ hơn.

Sau khi vua Salômôn băng hà, nước Israel chia làm hai: vương quốc miền bắc vẫn giữ tên là nước Israel và vương quốc miền nam là Giuđa. Thời vua Akhát trị vì nước Giuđa, vương quốc miền bắc đã liên kết với vua Aram để xuống đánh miền nam và thành thánh Giêrusalem. Thiên Chúa sai ngôn sứ Isaia đến gặp vua Akhát để báo cho vua biết Thiên Chúa hứa không để nước Giuđa bị tiêu diệt, vì Người sẽ luôn ở với Giuđa. Chúa còn bảo vua Akhát cứ xin một dấu chỉ để cho thấy lời hứa ấy là chắc chắn. Vua không dám xin thì Chúa đã cho biết dấu chỉ ấy: “Này đây người trinh nữ sẽ mang thai, sẽ sinh hạ con trai, và đặt tên là Emmanuel”. Dấu chỉ này nói lên thân thế vị cứu tinh của nước Giuđa thời ấy. Tuy nhiên đây cũng là lời hứa ám chỉ Chúa Giêsu, Đấng Cứu Độ sẽ xuống thế làm người. Chúa Giêsu là con trai của một trinh nữ tức là Đức Trinh Nữ Maria, cho nên bên cạnh nguồn gốc Thiên Chúa vì là Con Một, Người còn thực sự có nguồn gốc nhân loại nữa, tức là con Đức Maria. Ngoài ra, Người cũng mang một cái tên của nhân loại: Emmanuel, nghĩa là Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-tôi. Tên nói lên sứ mệnh của một người. Với danh hiệu Emmanuel, Chúa Giêsu thực là Thiên Chúa ở với chúng ta, như thánh sử Gioan diễn tả: “Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta” (Ga 1:14).

Ngôn sứ Isaia đã nói tiên tri về việc Chúa Giêsu sinh bởi Trinh Nữ Maria và sứ mệnh của Người là ở với nhân loại để cứu độ họ. Còn thánh Phaolô thì diễn tả gốc tích Chúa Giêsu theo quan điểm thần học qua cách phân biệt Chúa Giêsu vừa là một “người phàm”, con của Đức Maria, vừa là Con Thiên Chúa, “Đấng đã từ cõi chết sống lại nhờ Thánh Thần”. Là người phàm, Chúa Giêsu “xuất thân từ dòng dõi vua Đavít” và đang khi sống tại trần gian, Người đã thi hành sứ vụ rao giảng Tin Mừng, rồi kết thúc sứ mệnh ấy với cuộc Thương khó và sự Phục Sinh. Tuy nhiên cũng Chúa Giêsu ấy, sau khi từ cõi chết sống lại thì Người “đã được đặt làm Con Thiên Chúa với tất cả quyền năng”. Hoặc nói cách khác theo lời lẽ của kinh Tin kính, Chúa Giêsu vừa là người thật vừa là Thiên Chúa thật. Chính nhờ gốc tích Thiên Chúa và nhân loại này mà Chúa Giêsu có thể chia sẻ cùng một lúc với chúng ta cả bản tính nhân loại lẫn bản tính Thiên Chúa của Người.

May mắn là bên cạnh suy tư thần học cao siêu của thánh Phaolô về gốc tích Chúa Giêsu, chúng ta lại có đoạn Tin Mừng Mátthêu thuật lại việc Chúa Giêsu xuất thân như thế nào. Trước hết thánh sử Mátthêu muốn giải thích sự kiện Chúa Giêsu thuộc dòng dõi vua Đavít. Mặc dù Chúa Giêsu là con của Đức Maria do quyền năng Chúa Thánh Thần, nhưng theo pháp lý Người vẫn là con cháu vua Đavít, vì thánh Giuse thuộc dòng dõi vua Đavít đã thành hôn với Mẹ Maria. Đúng vậy, Chúa Giêsu ra đời trong tình trạng hôn nhân hợp pháp giữa thánh Giuse và Mẹ Maria, do đó trên phương diện luật lệ Chúa Giêsu cũng được gọi là con của thánh Giuse thuộc dòng dõi vua Đavít. Thánh Mátthêu kể lại “gốc tích” Chúa Giêsu theo phương diện luật pháp, nhưng sứ thần lại cho thánh Giuse biết tất cả về sứ mệnh của Chúa Giêsu. Trước hết sứ thần nói đến việc thánh Giuse “phải đặt tên cho con trẻ là Giêsu, vì chính Người sẽ cứu dân Người khỏi tội lỗi của họ”. Thật là sự trùng hợp kỳ diệu: trong Cựu Ước, ngôn sứ Isaia nói tiên tri việc đặt tên con trẻ là Emmanuel thì nay trong Tân Ước, thánh Giuse phải đặt tên con trẻ là Giêsu, nghĩa là Thiên Chúa cứu. Tuy hai cái tên khác nhau, nhưng cả hai cùng mang một ý nghĩa: Thiên Chúa ở với dân Người để cứu họ khỏi tội lỗi của họ.

Sống sứ điệp Lời Chúa

Emmanuel và Giêsu là những danh hiệu chúng ta cần suy gẫm suốt đời. Danh hiệu nào cũng biểu lộ một chân lý cao cả, đó là Thiên Chúa đã yêu trần gian đến nỗi ban Con Một, để tất cả những ai tin vào người Con ấy thì sẽ được sống đời đời. Thánh Phaolô còn gọi chân lý này là Tin Mừng và ngài vô cùng hãnh diện vì nhờ Chúa Giêsu Kitô, ngài “đã nhận được đặc ân và chức vụ Tông Đồ” để rao giảng Tin Mừng ấy. Chúng ta đang chuẩn bị tâm hồn mừng lễ Giáng Sinh, nhưng Chúa Giêsu là Đấng Emmanuel đang ở giữa chúng ta rồi! Quan trọng là ta có dọn tâm hồn thành máng cỏ xứng đáng để Chúa sinh ra, ở lại với ta và trở nên lương thực thiêng liêng cho ta, như cỏ chứa trong máng cho chiên bò được sống không? Thêm nữa, chúng ta được tham gia vào chức vụ tông đồ, vậy ta có rao giảng Chúa cho người khác không?

Lm. Đaminh Trần Đình Nhi