Nghi phạm nổ súng, một học sinh Trường Trung học Ateneo de Zamboanga, đã bắn một giáo viên và một học sinh khác trước khi quay súng tự bắn mình. Người giáo viên sống sót, nhưng hai học sinh trung học phổ thông, trong đó có hung thủ, đã thiệt mạng hôm thứ Ba.

Bên ngoài trường Ateneo de Zamboanga, công chúng đã chứng kiến vụ tấn công qua một đoạn video do hung thủ phát trực tiếp trên mạng xã hội.

Vụ việc tại trường Ateneo de Zamboanga là vụ nổ súng học đường thứ hai trong nước trong năm nay, sau vụ tấn công ngày 22 tháng 6 tại một trường trung học phổ thông công lập ở thành phố Tacloban, miền trung Philippines. Thảm kịch tại Tacloban khiến ba trẻ vị thành niên thiệt mạng và 20 người khác bị thương.

Đức Hồng y Luis Antonio Tagle, quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin mừng, đã đề cập đến vụ nổ súng trong thánh lễ hôm thứ Tư tại giáo xứ của trường đại học công lập hàng đầu Philippines ở Manila. Đức Hồng y Tagle đang thăm quê nhà sau chuyến viếng thăm mục vụ tại New Guinea.

Đức Hồng y Tagle, 69 tuổi, cho biết ngài tự hỏi “điều gì có thể đang diễn ra trong tâm trí và trái tim của một đứa trẻ” khi lên kế hoạch cho một vụ nổ súng như vậy.

Ngài đặt câu hỏi, “Một trái tim như thế đang khao khát điều gì?”

Trước thảm kịch như vậy, Đức Hồng y kêu gọi các bậc cha mẹ và ông bà hãy “cho người trẻ thấy một trái tim của con người”.

“Nhưng nếu tại bàn ăn của gia đình, mọi người – chồng, vợ và con cái, đều nhìn vào điện thoại di động thay vì nhìn nhau, thì tất cả đều là vô ích,” Đức Hồng y Tagle nói, ngài là cựu học sinh của trường Ateneo de Manila, một trường cùng hệ thống với Ateneo de Zamboanga.

Đức Hồng y Tagle nói, “Trái tim của người trẻ hiện đang được dẫn dắt bởi các trò chơi điện tử và trí tuệ nhân tạo; chúng dạy các em cách đưa ra quyết định và hành động, nhưng trí tuệ nhân tạo không có trái tim. Trò chơi không có trái tim.”

Đức Hồng y Tagle nói, “Chỉ con người mới có trái tim, vậy tại sao chúng ta lại bán trái tim mình cho những cỗ máy vô hồn?”

Liệu pháp quốc gia

Đức Hồng y Pablo Virgilio David, 67 tuổi, nói rằng Philippines cần một “liệu pháp quốc gia” sau khi chứng kiến hai vụ nổ súng học đường trong năm nay.

Trong một bài đăng trên Facebook hôm thứ Tư, ngài chỉ ra rằng thanh thiếu niên Philippines ngày nay “đã trải qua một phần tuổi thơ của họ trong những năm diễn ra cuộc chiến chống ma túy đầy bạo lực” dưới thời cựu Tổng thống Rodrigo Duterte.

Theo các nhóm nhân quyền, cuộc chiến chống ma túy, vấn đề mà ông Duterte hiện đang bị giam giữ tại Tòa án Hình sự Quốc tế, đã giết chết khoảng 30.000 nghi phạm ma túy.

Đức Hồng y David cho biết ngài “không có ý cho rằng cuộc chiến chống ma túy đã ‘gây ra’ những vụ nổ súng học đường này,” nhưng nói rằng không thể loại trừ “nền văn hóa lớn hơn” như một yếu tố có thể góp phần.

“Chúng ta cần học lại rằng một con người không mất đi phẩm giá của mình vì họ bị cáo buộc phạm tội. Chúng ta cần ngừng cười cợt khi các nhà lãnh đạo đe dọa giết người,” Đức Hồng y David nói. Ngài cũng là cựu học sinh của Ateneo de Manila.

Đức Hồng y David nói, “Chúng ta cần người lớn ngừng dạy cho trẻ em mà đôi khi chính họ cũng không nhận ra, rằng tàn nhẫn là sức mạnh, hạ nhục người khác là cách lãnh đạo, trả thù là công lý, hay mạng sống của một số người có thể bị loại bỏ.”

Cha Ernald Andal, Dòng Tên, Hiệu trưởng trường Ateneo de Zamboanga, cho biết trong một thông tin cập nhật hôm thứ Năm rằng nhóm chuyên gia tâm lý của trường đã hỗ trợ hơn 200 thành viên trong cộng đồng nhà trường, đồng thời nhà trường sẵn sàng hỗ trợ những người khác tìm kiếm sự giúp đỡ.

Cha Andal, 50 tuổi, cho biết các lớp học dành cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở sẽ tiếp tục tạm dừng trong hai tuần tới; nhà trường sẽ tổ chức cho các em những “hoạt động phi học thuật”, tập trung vào “sức khỏe cảm xúc, tái kết nối và sự sẵn sàng trở lại”.

Cha Andal nói, “Chúng tôi một lần nữa kêu gọi mọi người bảo vệ sự riêng tư và phẩm giá của các gia đình. Họ đang gánh chịu một sự mất mát mà không lời tuyên bố nào có thể diễn tả đầy đủ. Mỗi bức ảnh, bài đăng hoặc câu chuyện chưa được kiểm chứng đều có thể làm tăng thêm nỗi đau của họ”.

Cha nói, “Chúng tôi sẽ không thúc ép bất kỳ ai phải nhanh chóng vượt qua nỗi đau buồn. Chúng tôi sẽ gặp gỡ các học sinh, các gia đình và nhân viên của chúng tôi tại chính nơi họ đang hiện diện.”

Được thành lập năm 1912, Ateneo de Zamboanga là một trong 11 trường của Dòng Tên tại Philippines, quốc gia có 86 triệu người Công giáo. Ngôi trường tọa lạc tại thành phố cảng Zamboanga thuộc vùng Mindanao, miền nam Philippines, nơi sinh sống của phần lớn trong số bảy triệu người Hồi giáo của cả nước.

Ateneo de Zamboanga được biết đến với văn hóa đa dạng, vì đây là một trong số ít trường Công giáo tại Philippines có số học sinh Hồi giáo chiếm từ 25 đến 30 phần trăm. Là nơi đặt Trung tâm Hòa bình Ateneo, trường cũng thường được biết đến với sự chú trọng vào hòa bình.

Chủ nghĩa cực đoan bạo lực mang tính hư vô

Trong một tuyên bố, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. gửi lời chia buồn tới Ateneo de Zamboanga và gia đình các nạn nhân “trước một thảm kịch lẽ ra không bao giờ được xảy ra”. Ông cũng chỉ thị cho các cơ quan thực thi pháp luật tiến hành điều tra toàn diện vụ việc và bảo đảm sự việc không tái diễn.

Thượng nghị sĩ Risa Hontiveros đã lên án vụ nổ súng trong khi nhắc lại cuộc điều tra của bà về một thảm kịch tương tự tại Thành phố Tacloban.

Bà Hontiveros từng liên hệ vụ nổ súng tại Tacloban với chủ nghĩa cực đoan bạo lực hư vô (NVE), được cho là có khả năng thao túng tâm lý trẻ em và khuyến khích bạo lực thông qua các trò chơi trực tuyến.

Trong khi cho rằng hiện chưa thể liên hệ vụ nổ súng tại Zamboanga với NVE, bà nói rằng những vấn đề của xã hội trở nên “lớn hơn và sâu sắc hơn nhiều” khi “bạo lực không chỉ được thực hiện mà còn được phô bày, bắt chước, và thậm chí phát trực tiếp”.

Bà Hontiveros cam kết sẽ “tiếp tục công việc của chúng ta nhằm chống lại NVE” và những mối đe dọa khác đối với sự an toàn của trẻ em.

Trong một phiên điều trần trước đó của Thượng viện về vụ nổ súng tại Tacloban, giáo sư tâm lý học Liane Alampay chỉ ra rằng các trò chơi trực tuyến “chỉ là một trong những nguyên nhân” khiến người trẻ hướng đến bạo lực. Bà đề cập đến những nguyên nhân mang tính “hệ thống”, trong đó có tiền sử bị bắt nạt và những trải nghiệm cá nhân với “các hình mẫu bạo lực”.

Trong khi nguyên nhân và động cơ của thảm kịch mới đây vẫn chưa được làm rõ, Hiệp hội Giáo dục Công giáo Philippines (CEAP) kêu gọi công chúng “tránh suy đoán, thông tin chưa được kiểm chứng, những bình luận giật gân, cũng như việc chia sẻ không cần thiết những hình ảnh hoặc chi tiết có thể tiếp tục gây tổn thương cho những người bị ảnh hưởng”.

CEAP tuyên bố: “Ước gì thảm kịch này đánh thức nơi tất cả chúng ta một cam kết sâu sắc hơn trong việc biến mỗi trường học thành một nơi an toàn, quan tâm, cảnh giác và hòa bình, nơi việc bảo vệ từng trẻ em và từng thành viên của cộng đồng học đường luôn là trách nhiệm luân lý chung của tất cả chúng ta.”

Tình liên đới giữa các trường Dòng Tên

Các trường Dòng Tên khác đã bày tỏ tình liên đới với Ateneo de Zamboanga.

Trong một tuyên bố hôm thứ Ba, trường Đại học Ateneo de Manila, trường nổi bật nhất trong số các cơ sở giáo dục của Dòng Tên tại Philippines, cho biết: “Trong những thời khắc bi thương, mọi khoảng cách giữa các cộng đoàn Ateneo của chúng ta đều tan biến. Hôm nay, chúng tôi hướng lòng về trường Đại học Ateneo de Zamboanga, cũng như gia đình và những người thân yêu của những người đã thiệt mạng.”

Ateneo de Manila cho biết trường “bối rối và lo ngại” trước việc “những người trẻ có thể tiếp cận các loại vũ khí nguy hiểm và mang chúng vào những cơ sở vốn được dành cho việc học tập và trưởng thành như thế nào”. Trường cũng kêu gọi các nhà chức trách “nhanh chóng điều tra vụ việc để làm sáng tỏ sự việc cho những người đã trở thành nạn nhân của bạo lực vũ trang”.

Đại học Ateneo de Naga cho biết: “Là một trường đại học cùng thuộc Dòng Tên, chúng tôi cùng chia sẻ lời mời gọi xây dựng các trường học của mình thành những cộng đoàn, nơi phẩm giá của mỗi người được tôn trọng, và nơi sự an toàn, lòng trắc ẩn, tinh thần đối thoại và sự quan tâm lẫn nhau thực sự trở thành những giá trị được sống mỗi ngày.”

Ateneo de Naga nói rằng: “Những thời khắc như thế này cũng mời gọi chúng ta suy tư sâu xa hơn về những hoàn cảnh làm nảy sinh bạo lực, cũng như về trách nhiệm chung của chúng ta trong việc xây dựng những cộng đồng đặt nền tảng trên sự tôn trọng, thấu hiểu, hòa giải và hòa bình.”

Tác giả: Paterno R. Esmaquel II
Nguồn: cruxnow.com/church-in-asia