Trong chuyến viếng thăm Tây Ban Nha kéo dài sáu ngày sắp tới, Đức Thánh cha Lêô XIV sẽ trở lại một quốc gia mà ngài có một tình cảm cá nhân sâu đậm. Vị Giáo hoàng gắn bó với vùng đất này qua cội nguồn gia đình, những tình bạn thân thiết và lịch sử lâu đời của dòng tu của ngài, Dòng Thánh Augustinô, nơi đã gửi hàng ngàn nhà truyền giáo lên đường từ các bờ biển Tây Ban Nha trong suốt nhiều thế kỷ.

Theo các nghiên cứu gia phả, nhánh bên ngoại trong gia tộc của Đức Lêô XIV có tổ tiên là người Tây Ban Nha đến từ tỉnh Pontevedra, thuộc vùng Galicia. Vì thế, theo một nghĩa nào đó, Đức Thánh cha sẽ trở về chính quê hương nguồn cội của mình. “Đức Lêô XIV có một mối dây gắn bó đặc biệt với Tây Ban Nha,” Cha Alejandro Moral Anton, một người bạn của ngài, chia sẻ với I.Media. Cha Moral Anton đã làm việc cùng với Đức Thánh cha trong 12 năm trong vai trò Tổng Đại diện và Cố vấn của Dòng Thánh Augustinô, trong thời gian Đức Giáo hoàng đảm nhiệm cương vị Bề trên Tổng quyền từ năm 2001 đến năm 2013.

Mối thâm tình cá nhân và tình yêu dành cho Xứ Basque

Theo vị linh mục đã đồng hành với vị Giáo hoàng tương lai trong nhiều chuyến đi khắp Tây Ban Nha, tình cảm của Đức Lêô dành cho quốc gia này đã có từ thời thanh niên. Khi còn là sinh viên tại Rôma, Đức Robert Prevost thường trải qua các kỳ nghỉ tại xứ Basque. “Ngài đã xây dựng những tình bạn rất sâu đậm tại đất nước này.” Cha Moral Anton kể lại: “Ngay cả khi đã là Giám mục Chiclayo của Peru, và khi phải đến Rôma, ngài vẫn thường dừng lại một ngày ở Madrid chỉ để gặp gỡ bạn bè”.

“Ngài cảm thấy một sự gần gũi và tình bằng hữu đối với Tây Ban Nha; mối liên kết này rất quan trọng và chắc chắn đã góp phần hình thành nơi ngài một con người rất cởi mở,” vị nguyên Bề trên Tổng quyền nói thêm, Cha là người kế nhiệm Đức Prevost trong cương vị này và đã phục vụ từ năm 2013 đến năm 2025. Rồi Cha nói tiếp: “Nhưng ngài cũng cảm thấy thân thuộc như ở nhà tại nhiều nơi khác. Ngài là người luôn biết tạ ơn mọi ân ban được đón nhận ở bất cứ nơi đâu ngài đến, bất kể đó là quốc gia nào.”

Di sản của các nhà truyền giáo Augustinô Tây Ban Nha

Mối liên hệ cá nhân này của Đức Robert Prevost với Tây Ban Nha đan xen với lịch sử dòng tu của ngài. Mặc dù Dòng Thánh Augustinô được thành lập tại Ý vào năm 1244, Tây Ban Nha đã giữ một vai trò quyết định trong lịch sử của dòng suốt nhiều thế kỷ. Cha Moral Anton giải thích, “Từ Tây Ban Nha, không biết bao nhiêu nhà truyền giáo đã lên đường đến châu Mỹ Latinh: Mexico, Colombia, Peru, Brazil, Panama, quần đảo Antilles, Argentina…”.

Cha cho biết thêm, “Gần như tất cả các đơn vị giáo luật [các đơn vị hành chính Giáo hội như giáo phận, chú thích của BTV] được thành lập tại châu Mỹ Latinh đều được khai sinh từ các tỉnh dòng truyền giáo của Tây Ban Nha; cũng như nhiều nhà tại Philippines, Ấn Độ và Tanzania.” Tại Valladolid, Đại học Hoàng gia của các Cha Dòng Augustinô có thể tự hào vì đã gửi hơn 2.000 nhà truyền giáo đến châu Á, châu Phi, châu Mỹ và châu Đại Dương.

Ngày nay, Tây Ban Nha vẫn là quốc gia có số lượng tu sĩ Dòng Augustinô đông nhất thế giới, với khoảng 30 cộng đoàn. Các tu sĩ đặc biệt hoạt động mạnh trong lãnh vực giáo dục, điều hành hơn 15 trường học phục vụ gần 30.000 học sinh trên toàn quốc. Cha Moral Anton nhận định: “Mặc dù số lượng tu sĩ đã giảm do sự giảm sút ơn gọi, nhưng sứ mạng giáo dục của các Dòng Augustinô vẫn vô cùng quan trọng.”

Trong thời gian là Bề trên Tổng quyền Dòng Augustinô, Cha Robert Prevost khi ấy đã đến Tây Ban Nha ít nhất 30 lần. Vị nguyên Bề trên Tổng quyền giải thích: “Ngài phải chủ tọa các Tổng Tu nghị thường niên của bốn tỉnh dòng [nay đã được sáp nhập thành một, chú thích của BTV] ít nhất mỗi năm một lần, và cũng đến thăm nhân dịp các lễ kỷ niệm hoặc những sự kiện đặc biệt,”

Thông điệp hy vọng cho một quốc gia đang thay đổi

Theo Cha Moral Anton, chính mối liên kết mạnh mẽ này giải thích quyết định của Đức Thánh cha dành sáu ngày tại Tây Ban Nha – nếu so với bốn ngày dự kiến cho chuyến thăm tới Pháp, chẳng hạn, vào tháng Chín tới.

Cha nhận định: “Tôi nghĩ ngài ý thức rất rõ về sứ mạng lịch sử của Tây Ban Nha tại châu Mỹ Latinh cũng như tầm quan trọng mà quốc gia này vẫn tiếp tục duy trì ở bên kia Đại Tây Dương ngày nay.” “Vượt ngoài những chỉ trích về lịch sử [liên quan đến thời kỳ thuộc địa, chú thích của BTV], Tây Ban Nha vẫn gắn bó sâu sắc với châu Mỹ Latinh. Đức Giáo hoàng hiểu điều này và muốn làm nổi bật quá khứ đó, đồng thời cảm ơn Tây Ban Nha vì đã loan báo Tin mừng tại Tân Thế Giới.”

Chẳng hạn, vào tháng Mười, lễ kính Đức Mẹ Trụ Cột (Our Lady of the Pillar), bổn mạng của Tây Ban Nha, cũng được cử hành như Ngày Di sản Tây Ban Nha (Día de la Hispanidad), nhằm tôn vinh mối liên kết văn hóa và đặc biệt là tôn giáo giữa Tây Ban Nha và châu Mỹ Latinh. Trên khắp Tây Ban Nha, các tín hữu dâng lời cầu nguyện cho các quốc gia Mỹ Latinh.

Đức Lêô XIV “cũng muốn truyền tải niềm hy vọng,” vị nguyên Bề trên Tổng quyền tiếp tục, đồng thời khẳng định rằng cốt lõi đời sống thiêng liêng của Tây Ban Nha vẫn “rất sống động” bất kể làn sóng thế tục hóa. Cha cho biết, “Trong năm năm qua, số người trẻ tìm đến với Giáo hội đã gia tăng”. Một cuộc khảo sát gần đây của Quỹ SM (Fundación Santa María) cho thấy tỷ lệ người trẻ Tây Ban Nha tự nhận mình là người Công giáo đã tăng từ 31,6% lên 45% trong vòng năm năm. Cha kết luận: “Đức Giáo hoàng muốn đến gặp chúng tôi, muốn nói với chúng tôi một lời hy vọng, giúp chúng tôi tìm được hoặc tái khám phá đức tin cũng như ý nghĩa của cuộc sống.” .

Chuyển ngữ từ: aleteia