12. VĨNH CỬU VÀ BÁC ÁI

Chúng ta đã nghe Đức Giêsu nói với chúng ta “Thầy sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng, Thầy sẽ an ủi các con” và “Chúa Thánh Thần cũng sẽ dạy các con mọi điều và sẽ nhắc nhở cho các con tất cả những gì Thầy đã nói với các con” “vì Thầy sẽ cầu nguyện cùng Chúa Cha và Ngài sẽ sai một Đấng Bảo Trợ khác, một Đấng an ủi khác.

Như thể, trước khi chết, khi giới thiệu Chúa Thánh Thần cho chúng ta, Đức Giêsu Phục Sinh đã nói với chúng ta: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, và Đấng Bảo Trợ sẽ an ủi anh em. Người sẽ dạy anh em mang lấy ách của tôi và học cùng tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường”. Thực tại vĩnh cửu làm cho ách của Đức Giêsu Kitô êm ái và gánh nặng của Ngài nhẹ nhàng. Nhưng ý tưởng về vĩnh cửu, tự nó, không giải thích được tất cả. Hơi giống mặt trời mùa đông, chiếu sáng nhưng không tỏa nhiệt. Chúng ta phải thốt lên một từ mang tính quyết định khác: từ “bác ái”.

Vĩnh cửu là vật chứa đựng, là hình thức; bác ái là nội dung, là rượu đổ đầy bình. Vĩnh cửu sẽ ra sao, nếu không có bác ái? Biết Thiên Chúa hiện hữu thì có ích gì nếu chúng ta không biết Ngài là tình yêu? Điều này sẽ khơi dậy nỗi sợ hãi hơn là sự an ủi.

Thánh Augustinô đã bình luận như thế về đoạn Tin mừng Mt 11,28-30. Tôi muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của các bài viết của các người anh em chúng ta trong đức tin: chính nhờ nghe họ mà chúng ta được nuôi dưỡng bằng lúa mì tinh hảo (Tv 81,17). Lúa mì tinh hảo là lúa mì được chọn lọc, xay xát và biến thành bột mịn: đó là Lời Chúa đến với chúng ta, được “nhai và tiêu hóa” do các vị tiến sĩ của Hội Thánh giống như những chiếc cối xay lúa. Và chúng ta, những tôi tớ phục vụ Lời, giống như những chủ cối xay phân phát Lời ấy.

Đây là những gì thánh Augustinô nói: “Bạn nghe Đức Giêsu nói: “ách của tôi nhẹ nhàng”, sau đó bạn nghe nói về các vị tử đạo và tất cả những gì họ nói là đã phải chịu đựng một cách dã man vì Đức Giêsu, và bạn nghĩ: Làm sao có thể nói rằng ách này nhẹ nhàng? Thánh Augustinô trả lời: Này, tôi nói cho bạn hay họ đã không đau khổ. Tại sao họ đã không đau khổ? Vì họ đã chịu đựng mọi cuộc tra tấn nhân danh bác ái. Đó là ách mà Đức Giêsu thương đặt trên vai bạn, tên nó là bác ái, tình yêu. Tất cả những gì dường như làm cho bạn rất mệt nhọc trước đây, sẽ có vẻ dễ dàng với bạn một khi có đầy bác ái; tất cả những gì bạn nghĩ là nặng nề trước đây, sẽ có vẻ nhẹ nhàng với bạn khi được bác ái nâng đỡ. Hãy mang lấy ách này; nó sẽ không đè nặng bạn, nó sẽ nâng đỡ bạn, nó sẽ như đôi cánh cho bạn… Hãy chấp nhận gánh và đôi cánh này, và nếu bạn đã bắt đầu có chúng, hãy làm cho chúng lớn lên… Một cánh là: “Bạn hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa của bạn hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn” (Mt 22,37). Nhưng dừng gắn bó với chỉ một cánh, vì bạn nghĩ rằng chỉ có một cánh, sự thật là bạn thậm chí không có cánh đó. Cánh thứ hai là: “Bạn hãy yêu người lân cận như chính mình” (Mt 22,39). Bởi vì nếu bạn không yêu người anh em mà bạn thấy, làm sao bạn có thể yêu Chúa mà bạn không thấy? Hãy thêm cánh này để bạn có thể bay.”^[62]

Mẫu gương có thể được áp dụng cho nhiều chuyện khác. Ví dụ, người ta có khả năng gì để giữ dáng, vì thích vẻ đẹp riêng và thể hình? Phải chay tịnh và kiêng cữ nhiều lắm!… Phải chăng người ta sẽ chấp nhận run lên vì trời lạnh giữa mùa đông, chỉ để muốn khoác lên mình chiếc áo lụa mới? Có lần tôi thấy ở Milano những người tiếp thị ngoài trời: dù tuyết đổ, mưa rơi, dù trời nóng ngột ngạt, họ vẫn ở đó đúng giờ, từ sáu giờ sáng, dưới những bức tường của tu viện chúng tôi.

Thánh Phaolô lấy gương của những vận động viên chạy tại thao trường: “Hãy nhìn xem họ phải kiêng kỵ đủ điều… Vậy mà cuối cùng chỉ có một người trong số họ đoạt giải, và giải chỉ là một vòng nguyệt quế đơn giản, trong khi chúng ta, chúng ta chạy để tất cả đều nhận một triều thiên không bao giờ hư nát” (x. 1Cr 9,24-25). Tại sao họ làm vậy? Ai thúc ép họ, từ đâu mà họ có được lòng dũng cảm và kiên nhẫn như thế? Đó là vì họ khát khao đạt được, thích chiến thắng và nổi tiếng.

Đúng vậy, tình yêu có khả năng tạo điều kiện thuận lợi và làm nhẹ những điều khó khăn nhất. Sách Gương Chúa Giêsu Kitô nói: “Ai yêu, bay, chạy, vui mừng, thì tự do và không gì có thể giữ chân người ấy […]. Thường thì tình yêu không có mức độ, nhưng vượt ra ngoài mức độ. Không gì đè nặng nó, không gì khiến nó phải trả giá, nó cố gắng nhiều hơn có thể, nó không bao giờ viện cớ là không thể, bởi vì nó tin rằng mọi sự đều có thể và mọi sự đều được phép […]. Và vì điều đó, nó có thể làm mọi sự, và nó hoàn tất nhiều việc gây mệt nhọc và kiệt sức vô ích cho những người không yêu”^[63]. Bạn là người đang yêu, bạn biết đó là sự thật. Thánh Augustinô nói: “Hãy cho tôi một người biết tình yêu là gì, và anh ta sẽ hiểu những gì tôi nói”.

Nếu tình yêu của con người có thể làm được như vậy, thì người ta sẽ nói sao về tình yêu của Thiên Chúa?

Ai sẽ cho chúng ta tình yêu này, một tình yêu làm cho ách nhẹ nhàng, một tình yêu làm chúng ta sống ách của Đức Kitô Giêsu “như cánh tay của người chồng trên người vợ?” Chúng ta hãy nhớ lại gương của đôi cánh và tự hỏi mình bằng những lời của Thánh vịnh: “Phải chi được đôi cánh bồ câu, để bay bổng tìm nơi an nghỉ?” (Tv 55,7). Câu trả lời, ai nấy trong chúng ta đều biết. “Thiên Chúa đã đổ tình yêu vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Người đã ban cho chúng ta” (Rm 5,5). Bí mật là Chúa Thánh Thần. Chính Người là luật mới ban sự sống (x. Rm 8,2). Thần Khí là ân sủng hoạt động trong chúng ta, cùng với chúng ta. Ách của Đức Giêsu, nghĩa là những giới luật và những điều răn của Ngài, thậm chí là khó nhất, cũng nhẹ nhàng, vì đó là ách mà Thiên Chúa không đặt cho chúng ta từ bên ngoài, nhưng Ngài mang cùng với chúng ta.

Người Pharisêu đã chất lên vai người ta những gánh nặng không đương nổi, nhưng chính họ “thì lại không buồn đụng ngón tay vào” (x. Mt 23,4) và bất hạnh thay, những người tội lỗi chúng ta cũng thường làm như vậy. Thiên Chúa thì không thế! Luật cổ xưa ra lệnh phải làm, luật mới là Thần Khí cho phép hoặc cho người ta làm. Nó cho người ta khả năng làm.

Ách luôn được hai người mang. Vợ chồng cũng là “những người kết hợp”, cùng mang một ách nên đáng lý cũng là một ách êm ái, nhưng thường ra lại là một ách nặng, khi thiếu vắng tình yêu là yếu tố làm cho nó êm ái. Ách của Đức Giêsu cũng được mang bởi hai: Ngài và chúng ta, và chúng ta đều biết rằng Ngài là người mang sức nặng lớn nhất, thập giá nặng nhất. Chính Ngài mang chúng ta bằng cây thập giá này. Tôi đã đọc câu chuyện về một người mang một gánh nặng. Trong lúc đau buồn, anh cảm thấy bị Thiên Chúa bỏ rơi. Một đêm kia anh có một giấc mơ; anh đang ở trong sa mạc và trên cát anh thấy có dấu chân của hai người cạnh nhau. Đó là Đức Giêsu và anh cùng nhau bước đi. Có một lúc, các dấu chân biến mất, chỉ còn lại những dấu chân của một người. Đây là tình huống hiện tại của anh trong thử thách. Khi ấy, trong giấc mơ, anh nói với Đức Giêsu: “Lạy Chúa, Chúa đã ở đâu, tại sao Chúa lại để con một mình, ngay lúc con cần Chúa nhất?” Đức Giêsu trả lời anh: “Này con, những bước chân con thấy là những bước chân của Ta vì Ta mang con trên vai Ta!”

Nếu ai đó đặt câu hỏi tương tự với Đức Giêsu: “Lạy Chúa, Chúa ở đâu, tại sao Chúa bỏ rơi con?”, người đó hãy lắng nghe vì Đức Giêsu có thể trả lời tương tự cho anh ta: “Con ơi, Ta ở đây, Ta đang mang con trên đôi vai của Ta!”

Chúng ta hiểu rằng phương thuốc độc nhất và phổ quát, phương thuốc mà chúng ta cần để chữa lành, hoặc ít nhất là để giảm bớt mọi bệnh tật và mệt nhọc của chúng ta, chính là tình yêu do Chúa Thánh Thần đổ xuống. Khi đó, chúng ta hãy biến đổi mọi lời cầu nguyện của mình và chỉ dâng lên Chúa một lời cầu nguyện duy nhất: “Lạy Chúa, xin ban cho chúng con lòng bác ái, xin cho chúng con được đầy tình yêu và như thế là đủ cho chúng con!”

Như thánh Augustinô đã nói, đừng quên lấy “cánh thứ hai” là tình yêu đối với người lân cận, vì chỉ với một cánh, chúng ta sẽ không bao giờ có thể bay được. Cánh thứ hai của tình yêu là đặc ân cho những người đau khổ, bệnh tật, mệt mỏi, bị áp bức. Không chỉ bằng cách nói với họ về vĩnh cửu mà còn bằng cách giúp đỡ họ. Không có vĩnh cửu nào mà không có bác ái. Nhân danh bác ái, chúng ta đi vào trận chiến cầu nguyện cho họ. Nói về Nước Trời làm sống lại lòng bác ái trong chúng ta.

Đối mặt với chính mình, mỗi người sẽ nhớ đến vĩnh cửu, nhưng đối mặt với anh em của mình, chúng ta sẽ chỉ nhớ đến bác ái. “Đức mến không tìm tư lợi” (1Cr 13,5). Bác ái muốn điều tốt cho người khác, không chỉ điều tốt cho mình, muốn người khác được chữa lành cũng như chính mình được chữa lành. Bác ái noi gương Thiên Chúa, Đấng mà trong Kinh Thánh thường cảm thấy “trái tim thổn thức” và “ruột gan bồi hồi” trước cảnh khốn cùng của dân Người (x. Gr 31,20; Hs 11,8).

Tội lỗi phải trốn tránh bằng mọi giá là nguyên tắc mỗi người vì mình, thúc đẩy chúng ta tiên vàn nghĩ đến bản thân hoặc một thành viên trong gia đình chúng ta, nghĩ đến việc phải mở đường, ngay cả dùng khuỷu tay để chen lấn, mong có được chỗ tốt nhất, có được sự chú ý của người nổi tiếng, hoàn toàn phớt lờ những người khác.

Làm thế nào chúng ta có thể hy vọng được Đức Giêsu chữa lành, khi chúng ta đang chà đạp lên con ngươi mắt Ngài là tình yêu đối với người lân cận? Ngay cả khi chúng ta được chữa lành như mong muốn, thì đó sẽ là sự chữa lành nào? Căn bệnh thực sự của bạn, chủ nghĩa vị kỷ, nguyên nhân đầu tiên gây ra đau khổ trên thế giới, sẽ trở nên trầm trọng hơn.

Nguyên tắc “mỗi người vì mình” sẽ được thay thế bằng nguyên tắc “mỗi người vì mọi người”. Thưa các bạn, có một bí mật kỳ diệu trong nguyên tắc này, mà tôi muốn tiết lộ cho các bạn. Bao lâu mỗi người cầu nguyện cho mình, thì người đó, nghĩa là chỉ có một người thôi, cầu nguyện cho mình và xin cho mình được chữa khỏi, nhưng nếu mỗi người cầu nguyện cho mọi người, thì đúng là mọi người sẽ cầu nguyện cho mỗi người, nghĩa là tất cả chúng ta, đang hiện diện, chúng ta sẽ cầu nguyện cho tôi, cho bạn, cho mỗi người. Và làm sao Đức Giêsu có thể cưỡng lại lời cầu nguyện của biết bao nhiêu người, khi Ngài đã hứa: “Nếu ở dưới đất hai người trong anh em hợp lời cầu xin bất cứ điều gì, thì Cha Thầy, Đấng ngự trên trời, sẽ ban cho” (Mt 18,19)?

Sự tin tưởng của chúng ta chính là Đức Giêsu đang ở giữa chúng ta và chính Ngài bầu cử cho chúng ta bên tòa Chúa Cha: “Đức Giêsu cầu nguyện với chúng ta, trong chúng ta và cho chúng ta và Ngài được chúng ta cầu nguyện. Ngài cầu nguyện cho chúng ta với tư cách là tư tế của chúng ta, Ngài cầu nguyện cho chúng ta và trong chúng ta với tư cách là đầu của chúng ta, ngài được chúng ta cầu nguyện với tư cách là Thiên Chúa chúng ta”^[64].

Chúng ta phải đau buồn và cầu xin Thiên Chúa  tha thứ cho một điều duy nhất: chúng ta không phải là thánh! Chúng ta không thực sự chết cho mình và cho ý muốn tự do của mình và không hoàn toàn kết hợp với ý muốn của Thiên Chúa. Nếu chúng ta làm như thế, chúng ta sẽ có thể có can đảm để cầu nguyện và kêu lên, như vị thánh ẩn sĩ của thời Thượng cổ có ngày đã kêu lên: “Lậy Thiên Chúa của con, dù Chúa muốn hay không muốn, con sẽ không buông Chúa ra trước khi Chúa cho con lành bệnh!”^[65]

Tôi phải nói thêm một điều mà tôi cho là quan trọng. Sau lời cầu nguyện, cũng sẽ có chiều nay như mọi khi, một người nào đó sẽ cảm thấy tốt hơn hoặc thậm chí được chữa lành, và nhiều người khác, phần đông, sẽ không cảm thấy được chữa lành, ít nhất về thân xác. Người ta có thể nghĩ gì về tất cả những điều này? Có lẽ họ không có đủ đức tin, có một trở ngại bí mật nào đó trong họ, hoặc Chúa không yêu họ chăng? Hãy coi chừng suy nghĩ này. Đó là một ý kiến sai lầm chỉ gây ra quá nhiều thiệt hại ở những nơi khác, nếu nó cũng được đưa vào trong Giáo Hội Công giáo.

Nếu điều này là như vậy, chúng ta nên nghĩ rằng các thánh có một đức tin quá yếu, vì nhiều người trong số các ngài cũng đầy bệnh tật và trong khi chữa cho người khác được lành bệnh, các ngài không thể chữa cho mình lành bệnh. Nhưng tại sao lại nói về các thánh? Chính Đức Giêsu là một trong những người đầu tiên không được lắng nghe. Trên núi Cây Dầu, Ngài xin Chúa Cha cất chén đắng, nhưng Chúa Cha không cất và Ngài phải uống. Nhưng đổi lại Chúa Cha đã cho Ngài những gì? Chúa Cha đã ban cho Ngài danh hiệu là Chúa, đã đặt mọi sự dưới chân Ngài!

Tại châu Phi, tôi đã gặp một nhà truyền giáo giáo dân. Cô bị đau ở một bên chân, đi tập tễnh. Sau khi cầu nguyện nhiều lần xin cho mình được chữa lành nhưng vô ích, cô đã được cho biết là không thể làm gì được nữa: cô hẳn đã đặt một trở ngại thầm kín đối với ân sủng, bởi vì không có lời giải thích nào khác, vì – như người ta nói – Đức Giêsu muốn chữa cho mọi người, ngay cả phần xác. Vì vậy, cô đã bị ray rứt gấp đôi, vừa cảm thấy tồi tệ về thể xác vừa sống trong lo lắng (tâm hồn cô bị ray rứt). Cho đến ngày, như cô cho tôi biết, cô hiểu và thưa với Chúa: “Lậy Chúa, Chúa biết con rất thích được nhảy ít nhất một lần trong đời, con chấp nhận đi khập khiễng mãi mãi, nhưng Chúa sẽ phải cho phép con nhảy múa bao lâu con muốn làm điều đó trước mặt Chúa ở Giêrusalem trên trời!” Thế là cô lại vui vẻ và thanh thản.

Thiên Chúa chúng ta biết cách làm tốt hơn là giải quyết mọi vấn đề của chúng ta: Ngài biết cách dạy chúng ta sống với mọi vấn đề chưa được giải quyết! Thiên Chúa chúng ta biết làm làm tốt hơn là chữa lành ở trần gian, nơi người ta biết rằng sớm muộn gì cũng sẽ phải ngã bệnh một lần nữa hoặc chết; Ngài biết chữa lành cho đời sống vĩnh cửu.

Lời Đức Giêsu đã hứa với chúng ta lúc đầu ngày hôm nay và bây giờ Ngài đổi mới chúng ta, lời đó thật đúng và trung thành: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng. Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. Vì ách tôi êm ái và gánh tôi nhẹ nhàng” (Mt 11, 28-30).

Dịch theo bản tiếng Pháp

Raniero Cantalamessa

LA SOBRE IVRESSE DE L’ESPRIT

Coll. Chemins ouverts

Desclée de Brouwer