“Vì phàm ai thi hành ý muốn của Cha tôi, Đấng ngự trên trời,
người ấy là anh chị em tôi, là mẹ tôi”. (Mt 12,50)

Bài Ðọc I: (Năm I) 2 Mcb 6, 18-31

“Tôi sẽ để lại một tấm gương cao đẹp, nếu tôi tự ý và anh dũng chết cho các lề luật đáng kính và thánh thiện của chúng tôi”.

Trích sách Macabê quyển thứ hai.

Trong những ngày ấy, Êlêazarô, một người trong hàng Luật sĩ vị vọng, ông đã có tuổi và diện mạo oai phong, ông bị người ta cạy miệng bắt phải ăn thịt heo. Nhưng ông thà chết vinh còn hơn sống nhục, nên ông tự ý ra pháp trường. Hiểu rằng ông phải xử trí như thế nào, ông nhẫn nại chịu đựng, khẳng khái không ăn đồ cấm vì ham sống. Các bạn cố tri đứng đó cảm thương ông, gọi lén ông ra khuyên ông xin người ta đem cho ông các thứ thịt ông có phép dùng, rồi ông chỉ giả vờ ăn thịt cúng như nhà vua đã truyền; làm như thế ông sẽ thoát chết; và do tình bạn cố tri, họ đã tỏ lòng nhân đạo như vậy đối với ông. Nhưng nghĩ đến địa vị bậc lão thành, mái tóc bạc khả kính, cách ăn ở tốt đẹp từ thời niên thiếu, mà nhất là sống xứng với lề luật thánh mà chính Thiên Chúa đã lập, ông liền trả lời, bảo họ rằng ông sẵn sàng chịu chết. Ông nói:

“Vì ở tuổi chúng tôi không nên giả vờ, kẻo nhiều thanh niên tưởng rằng Êlêazarô đã chín mươi tuổi đầu mà còn theo lối sống của dân ngoại. Rồi vì sự giả vờ của tôi để sống thêm một ít lâu nữa, tôi sẽ làm cho chính họ cũng lầm lạc, và vì thế, tôi sẽ chuốc lấy nhơ nhớp và ố danh cho tuổi già của tôi. Mà dầu tôi có thoát khỏi hình phạt của loài người, thì dầu sống dầu chết, tôi sẽ không thoát khỏi bàn tay của Thiên Chúa toàn năng. Bởi thế, nếu giờ đây tôi can đảm từ giã cuộc đời, tôi sẽ tỏ ra xứng đáng với tuổi già của tôi; tôi sẽ để lại cho các thiếu niên một tấm gương cao đẹp, nếu tôi tự ý và anh dũng chết cho các lề luật đáng kính và thánh thiện của chúng tôi”.

Nói đoạn ông liền bị điệu đến pháp trường. Các người áp giải ông đổi lòng thiện cảm họ có đối với ông trước kia thành ác cảm, vì các lời ông vừa nói mà họ cho là điên khùng. Khi sắp chết vì đòn vọt, ông thều thào trong hơi thở cuối cùng: “Lạy Chúa là Ðấng thông minh chí thánh, Chúa cũng thấu rõ là con có thể thoát chết, nhưng con xin chịu đòn vọt đau đớn trong thân xác con, với niềm vui trong lòng vì kính sợ Chúa”. Và như thế ông từ giã cuộc đời, để lại không những cho các thanh niên mà còn cho toàn dân một tấm gương anh dũng và một lưu niệm đạo đức.

Ðáp Ca: Tv 3, 2-3. 4-5. 6-7

Ðáp: Chúa đã nâng đỡ tôi (c. 6b).

Xướng: Thân lạy Chúa, nhiều thay người bách hại con, nhiều thay người nổi dậy chống con! Về con, nhiều kẻ thốt ra lời: “Hết trông hắn được Chúa Trời cứu độ”.

Xướng: Nhưng lạy Chúa, Chúa là thuẫn hộ thân con, là vinh quang con, Chúa cho con ngẩng đầu lên. – Tôi lên tiếng kêu cầu Chúa, và Chúa đã nghe tôi từ núi thánh của Ngài.

Xướng: Tôi nằm xuống và đã ngủ ngon, rồi thức khoẻ vì Chúa đỡ nâng tôi. Tôi không kinh hãi ức triệu người ở chung quanh đồn trú hại tôi.

Bài Ðọc I: (Năm II) Kh 3, 1-6. 14-22

“Ai mở cửa cho Ta, Ta sẽ vào dùng bữa tối ở nhà người ấy”.

Trích sách Khải Huyền của Thánh Gioan Tông đồ.

Tôi là Gio-an, tôi đã nghe Chúa phán bảo tôi rằng: “Hãy viết cho thiên thần Giáo đoàn Sarđê rằng: ‘Ðây là lời Ðấng có bảy thần linh Thiên Chúa và bảy ngôi sao: Ta biết các việc của ngươi làm; ngươi có tiếng là đang sống, nhưng ngươi đã chết. Hãy lo tỉnh dậy, hãy bồi dưỡng chút sinh khí sắp tàn. Vì Ta không thấy các việc ngươi làm trọn hảo trước mặt Thiên Chúa Ta. Vậy hãy nhớ lại ngươi đã đón nhận và nghe lời Chúa thế nào, hãy giữ lấy lời ấy và hãy ăn năn hối cải. Vì nếu ngươi không tỉnh thức, Ta sẽ đến với ngươi như một kẻ trộm, ngươi sẽ không biết giờ nào Ta sẽ bất chợt đến cùng ngươi. Nhưng tại Sarđê ngươi có một số người đã không làm dơ bẩn áo của họ; và họ sẽ tháp tùng Ta trong bộ áo trắng của họ vì họ xứng đáng. Như vậy kẻ chiến thắng sẽ mặc áo trắng, và Ta sẽ không xoá bỏ tên người ấy khỏi Sách hằng sống, và Ta sẽ tuyên danh người ấy trước mặt Cha Ta và các thiên thần Người. Ai có tai thì hãy nghe điều Thần linh phán với các giáo đoàn.

“Hãy viết cho giáo đoàn Laođicia rằng: ‘Ðây là lời của Amen, chứng nhân trung thực, nguyên thuỷ công trình sáng thế của Thiên Chúa. Ta biết các việc làm của ngươi: ngươi không lạnh mà cũng không nóng; phải chi ngươi lạnh hẳn hoặc nóng hẳn đi! Bởi vì ngươi hâm hẩm, không lạnh không nóng, nên Ta sẽ mửa ngươi ra khỏi miệng Ta. Bởi vì ngươi nói rằng: Tôi giàu có, tôi sung túc, tôi không thiếu thốn gì nữa. Bởi vì ngươi không biết rằng thực ra ngươi vô phúc, đáng thương, nghèo khó, đui mù và trần trụi. Vậy ngươi hãy nghe lời Ta khuyên bảo: Hãy mua vàng ròng mà làm giàu, mua áo trắng tinh mà mặc, hầu che giấu sự trần trụi xấu hổ của ngươi; hãy mua thuốc nhỏ vào mắt, cho mắt ngươi được sáng. Ta răn bảo và sửa dạy những kẻ Ta yêu thương. Vậy hãy sốt sắng hơn lên và hối cải đi. Này Ta đứng ngoài cửa, Ta gõ; nếu ai nghe tiếng Ta mà mở cửa cho Ta, Ta sẽ vào nhà người ấy và dùng bữa tối với nó, và nó sẽ dùng bữa với Ta. Ai chiến thắng, Ta sẽ cho ngồi với Ta trên ngai của Ta, cũng như Ta đã chiến thắng và ngự với Cha Ta trên ngai của Người. Ai có tai thì hãy nghe điều Thần linh phán với các giáo đoàn”.

Ðáp Ca: Tv 14, 2-3ab. 3cd-4ab. 5

Ðáp: Ai chiến thắng, Ta sẽ cho ngồi với Ta trên ngai của Ta (Kh 3, 21).

Xướng: Người sống thanh liêm và thực thi công chính, và trong lòng suy nghĩ điều ngay, và lưỡi không bịa lời vu khống.

Xướng: Người không làm ác hại bạn đồng liêu, cũng không làm nhục cho ai lân cận. Người coi rẻ đứa bất nhân, nhưng kính yêu những ai tôn sợ Chúa.

Xướng: Người không xuất tiền đặt nợ thu lời, cũng không ăn hối lộ hại người hiền lương. Người thực thi những điều kể đó, thì muôn đời chẳng có lung lay.

Alleluia: Lc 21, 28

Alleluia, alleluia! – Các con hãy đứng dậy và ngẩng đầu lên, vì giờ cứu rỗi các con đã gần đến. – Alleluia.

Tin Mừng: Lc 19, 1-10

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Sau khi vào Giêrikhô, Đức Giêsu đi ngang qua thành phố ấy.  Ở đó có một người tên là Dakêu; ông đứng đầu những người thu thuế, và là người giàu có. Ông ta tìm cách để xem cho biết Đức Giêsu là ai, nhưng không được, vì dân chúng thì đông, mà ông ta lại lùn. Ông liền chạy tới phía trước, leo lên một cây sung để xem Đức Giêsu, vì Người sắp đi qua đó. Khi Đức Giêsu tới chỗ ấy, thì Người nhìn lên và nói với ông: “Này ông Dakêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông!” Ông vội vàng tụt xuống, và mừng rỡ đón rước Người. Thấy vậy, mọi người xầm xì với nhau: “Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ!” Ông Dakêu đứng đó thưa với Chúa rằng: “Thưa Ngài, đây phân nửa tài sản của tôi, tôi cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn.” Đức Giêsu mới nói về ông ta rằng: “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này, bởi người này cũng là con cháu tổ phụ Ápraham. Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.”

SUY NIỆM

A/ 5 Phút Lời Chúa

B/Lm. Giuse Đinh Lập Liễm

ĐỨC GIÊSU GẶP ÔNG GIAKÊU

1. Ông Giakêu là một người tội lỗi và đứng đầu những người thu thuế. Ông đã tìm đến Chúa và đã được hoán cải. Việc Đức Giêsu hoán cải người thu thuế làm nổi bật vai trò của Ngài: “Con Người đến để tìm và cứu những gì đã hư mất”. Chính Đức Giêsu đã đi bước trước, chúng ta chỉ cần mở lòng đón nhận Người. Ban đầu ông Giakêu đã tìm mọi cách chỉ để cho biết Chúa là ai. Nhưng sau khi Đức Giêsu trao ánh mắt thân thương, được đối thoại và được Đức Giêsu thăm viếng, ông đã biến đổi hoàn toàn. Ông sẵn sàng đền bù những của cải ông cưỡng đoạt của người khác và thực thi bác ái đối với người nghèo.
2. Trong bài Tin mừng hôm nay, thánh Luca thuật lại cho chúng câu chuyện của ông Giakêu trở lại như thế nào. Vào thời ấy, những người thu thuế bị xếp chung với hạng người trộm cắp, giết người và đĩ điếm. Hơn nữa, vì họ làm việc cho người Rôma, nên người ta cho họ là những kẻ phản bội và ruồng bỏ họ. Trái lại, Đức Giêsu lại có lối hành xử khác. Ngài kêu gọi ông, lại còn đến ăn uống và trọ trong nhà ông nữa. Việc này làm cho người Do thái rất tức giận. Ngài xử sự như thế, để tỏ rõ sứ mạng của Ngài là “đến tìm và cứu chữa những gì hư mất”. Cảm động bởi lòng nhân hậu của Đức Giêsu, Giakêu đã nhận thấy những sai lầm của mình và quyết tâm sửa đổi.
3. Đối với Đức Giêsu, Ngài vốn đến là để cứu chữa những gì đã hư mất, thì ông Giakêu lại là nơi để thể hiện tình thương nhân từ của Ngài. Nơi con người tội lỗi Giakêu, còn có một khát vọng hướng về Chúa. Ông chỉ mong ước được nhìn xem Chúa đi qua. Đây là yếu tố căn bản mà Chúa thi ân cho con người. Từ khao khát được gặp Chúa đến việc ăn năn trở lại, không có khoảng cách không vượt qua được. Đức Giêsu có thể vượt qua được bằng cách này, một khi con người đã có sẵn thái độ mong chờ Ngài đến. Thái độ của ông Giakêu có thể khuyến khích chúng ta trên con đường trở về với Chúa. Ông Giakêu đã thể hiện sự trở lại của mình bằng hành động cụ thể, phân phối một nửa của cải cho anh chị em để thể hiện tình liên đới bác ái và đền bù gấp bốn những thiệt hại đã gây ra. Liệu chúng ta có can đảm như vậy không ? (R.Veritas)
4. Có vẻ không phải như Đức Giêsu có ý “tìm” Giakêu cho bằng ông này tìm mọi cách để nhìn thấy Chúa. Ông là một người thấp bé bị coi là tội lỗi do ông là người “đứng đầu những người thu thuế”. Ông là người bị coi là “hư mất” trong xã hội Do thái. Cách ông tìm đến với Chúa cho thấy quả thật ông là người bị loại trừ: Ông bươn bả “chạy tới phía trước, trèo lên một cây sung”, để chờ Đức Giêsu đi qua. Thế nhưng không phải là chuyện tình cờ ngẫu nhiên mà Đức Giêsu nói Ngài đến để “tìm và cứu” Giakêu. Đi giữa đám đông hỗn độn, nhưng rõ ràng Ngài có ý tìm kiếm và tìm kiếm đích danh một người, một người bị loại trừ. Đi ngang qua cây sung, Ngài nhìn lên, Ngài đã thấy và gọi ông: “Giakêu xuống mau đi, vì hôm nay Ta đến trọ nhà ông”. Lời kêu gọi ấy đã cứu không chỉ một người hư mất mà cả gia đình ông Giakêu: “Hôm nay ơn cứu độ đến cho nhà này” (5 phút Lời Chúa).
5. Người ta muốn đánh giá Giakêu thế nào cũng được, nhưng Đức Giêsu có cái nhìn thấu suốt, không nhìn cái vẻ bề ngoài mà Ngài nhìn rõ cả bên trong, cho nên Đức Giêsu đã khen cho ông Giakêu một câu chắc như đinh đóng cột:

“Xù xì da cóc trong bọc trứng tiên” (câu đố dân gian).

Nếu chúng ta có gặp được ông Giakêu sau khi nhờ ơn Chúa trở lại rồi, thì ông sẽ tâm sự cho chúng ta nghe. Ông cho biết nhờ ơn Chúa ông đã thực sự thay đổi con người của mình. Đời ông không còn như xưa nữa, nay đã trở nên con người mới hoàn toàn. Có thể bề ngoài không giống nhau, nhưng thực sự bề trong đã được đổi mới hoàn toàn:

Thân em như quả ấu gai,
Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen.
Ai ơi nếm thử mà xem,
Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi.

6. Truyện: Gương của cha Charles de Foucauld

Chiều hôm ấy trong bầu không khí ấm cúng của gia đình và bạn bè thân thích, viên sĩ quan trẻ tuổi tài ba người Pháp Charles de Foucauld đang thao thao những điều mắt thấy tai nghe và những chiến công của mình trong cuộc viễn chinh tại Marốc, Bắc Phi.

Đang lúc Charles say sưa kể như thế, thì một đứa cháu gái nhỏ lân la đến bên. Cô bé đặt tay lên gối của ông cậu hào hoa phong nhã, rất thông minh, rồi hỏi:

– Cậu ơi, cậu đã làm được biết bao nhiêu là chuyện như thế cho đất nước, thế nhưng cậu đã làm được việc gì cho Chúa chưa ?

Câu hỏi của đứa cháu gái đã làm cho Charles suy nghĩ cả một buổi chiều và một đêm. Sáng hôm sau, Charles đến gặp một người bạn học cùng lớp là cha Huvelin, chàng xin xưng tội. Với ơn soi sáng, Charles đã quyết định thay đổi cuộc đời. Chàng nhất định bỏ binh nghiệp, dù chàng thấy rõ một tương lai rạng ngời ở trước mặt, để dấn bước theo Chúa Giêsu và noi gương Ngài sống cuộc đời khó nghèo.

C/ Lm. Phaolô Vũ Đức Vượng

“Con Người đến để tìm và cứu những gì đã hư mất.”

 Có vẻ như không phải Chúa Giêsu có ý “tìm” Giakêu cho bằng Giakêu tìm mọi cách để thấy Chúa. Ông là một người thấp bé lại bị coi là tội lỗi, vì ông là người “đứng đầu những người thu thuế.” Ông là người bị “hư mất” trong xã hội Do Thái.  Cách ông tìm đến với Chúa cho thấy quả thật ông là người bị loại trừ: Ông bươn bả “chạy tới phía trước, trèo lên một cây sung” để chờ Đức Giêsu đi qua. Thế nhưng Chúa Giêsu “tìm và cứu” Giakêu không phải là chuyện tình cờ ngẫu nhiên. Đi giữa đám đông hỗn độn, nhưng dường như Chúa Giêsu chỉ tìm kiếm một người, và là một người bị loại trừ. Đi ngang qua cây sung, Ngài nhìn lên, Ngài đã thấy và gọi ông: “Giakêu xuống mau đi, vì hôm nay Ta đến trọ nhà ông.”

Giakêu ngỡ ngàng kinh ngạc trước ánh mắt đó, lời nói đó. Ông đã nhanh chóng leo xuống và dẫn Đức Giêsu về nhà mình. Giakêu bỗng thấy mình mất đi mặc cảm tự ti, lấy lại được danh dự, vì Đức Giêsu sắp đến nhà ông, căn nhà ít ai muốn đến. Ông chỉ muốn thấy mặt Ngài, còn Ngài lại muốn vén mở lòng ông.

Lời gọi đó đã cứu được không chỉ một người đã hư mất mà cứu cả gia đình ông Giakêu: “Hôm nay ơn cứu độ đến cho nhà này.”

Cách cư xử của Chúa Giêsu đối với một người tội lỗi như ông đã làm lòng ông tan chảy và mời gọi ông đổi đời. Những thứ ông từng say mê, bây giờ chẳng có gì hấp dẫn. “Tôi xin cho người nghèo nửa tài sản của tôi…”.

 Giakêu được cứu vì ông có một thái độ sẵn sàng, một tâm hồn khao khát tìm gặp Chúa. Và Chúa luôn đón nhận những tâm hồn thiện chí như vậy để ban ơn cứu độ. Chúa Giêsu cũng đang tìm chúng ta để cứu. Chúng ta đã hăm hở tìm gặp Ngài hay chưa? Để chứng thực lòng ao ước gặp Chúa, chúng ta có sẵn sàng “đền bù gấp bốn” những gì chúng ta làm thiệt hại đến người anh em không?

Xin Chúa biến đổi chúng ta như xưa đã biến đổi Giakêu.

D/ Lm. Phaolô Phạm Công Phương

Đức Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay cư xử rất thân tình với người thu thuế tên là Giakêu, một người mà ai nấy đều mỉa mai khinh rẻ. Chúng ta có thể rút ra hai cách đối nhân xử thế trong bài Tin Mừng này.

Một số người chủ trương: Gần mực thì đen:

‘Gần mực thì đen’, đó là quy luật thông thường của cuộc sống. Khó ai thoát khỏi sự lai tạp khi chen chúc trong một môi trường xấu, bởi lẽ ai cũng biết: ‘Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài’. Muốn không vấy mực thì phải tránh mực vì chơi dao thì có ngày đứt tay là điều khó tránh khỏi. Người Do Thái thấy Đức Giêsu là bậc thầy dạy đạo đức mà lại làm bạn với quân thu thuế như Giakêu thì thật là chướng tai gai mắt: Nhà của người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ! Họ xầm xì với nhau như thế. Người Do Thái chỉ nhìn một chiều: gần mực thì đen’ nhưng họ quên rằng ‘gần đèn thì sáng’. Gần mực thì đen nhưng chưa phải là đời tàn, hết thuốc chữa. Đức Giêsu găy gắt với tội lỗi, song lại tỏ ra khoan dung và nhẫn nại đối với tội nhân, còn nước còn tát, để kéo họ lại gần ánh sáng.

Giakêu là muốn được gần đèn thì sáng.

Người thu thuế này bị tiếng là Giakêu lùn, chả có cách nào khác để tăng chiều cao. Thôi thì đành chấp nhận vóc dáng nhỏ bé của mình. Tuy nhiên, ông lại muốn trèo cao trên nấc thang danh vọng; và ông đã đạt được vị thế cao hơn mọi người với chức vụ Trưởng ty thuế vụ. Ai cũng phải cúi đầu e dè, ít là bề ngoài. Có một điều vẫn làm ông áy náy về cung cách làm giàu của mình, nếu cứ lương thiện và chân chính thì không đời nào lại leo lên cao được như vậy. Ánh sáng lương tâm thôi thúc ông tìm đến với Đức Giêsu.

Qua cung cách đối xử nhân từ của Chúa Giêsu, ánh sáng chân lý đã thấm nhập vào tận đáy lòng ông. Ông chỉ là rác rến của dân tộc dưới con mắt của người Do Thái, nhưng ông không phải là đồ phế bỏ trong tình thương của Thiên Chúa. Ông vẫn có thể trở nên tốt lành và hữu ích cho đời vì Thiên Chúa cần những con người có lòng hoán cải. Thế là ông đã quyết định làm lại cuộc đời, không phải là bỏ nghè thu thuế, song là hành nghề một cách liêm chính trong tình yêu thương với mọi người. Chắc chắn, ông không còn giàu có như xưa nhưng ông sẽ hạnh phúc hơn nhiều. Dĩ nhiên, thân xác ông vẫn lùn như xưa, nhưng tâm hồn ông đã cao thượng hơn gấp bội. Hoàn cảnh môi trường đã có thể nhận chìm ông xuống bùn đen, song ông đã chỗi dậy như một bông sen lộng lẫy.

Tình yêu và sức mạnh của Đức Giêsu giúp ông phát triển chiều cao tinh thần: trước đây ông muốn vơ vét thật nhiều tiền của cho mình, bây giờ ông lại quảng đại cho đi cả nửa phần gia sản. Trước đây ông đã gian dối, bóc lột người, bây giờ ông lại xin đền bù cho người bị thiệt hại gấp bốn, hơn cả mức luật pháp đòi hỏi. Ông không còn thấp bé trước mặt Thiên Chúa và nhân loại.

Ở đâu có tình yêu thì ở đó có phép lạ vì tình yêu càng lớn thì càng có sức hoán cải và biến đổi. Chính lòng bao dung của Chúa Giêsu đã khiến Giakêu phải đảo ngược cách sống: Tôi xin lấy nửa phần gia tài của tôi mà cho người nghèo; và nếu tôi đã lường gạt ai cái gì, tôi xin đền trả gấp bốn. Đó lại không phải là phép lạ hay sao? Và phép lạ ấy vẫn còn xảy ra nếu chúng ta đối xử tử tế với nhau.