Sáng nay khi chuẩn bị lên xe qua Chánh tòa, tôi được tiếp đón 30 chị em nữ tu Mến Thánh Giá Thái Lan cùng một cha hướng dẫn. Trong câu chuyện, tôi cho biết hôm nay có buổi gặp mặt nhân ngày Quốc tế cầu nguyện cho ơn gọi tại nhà thờ Chánh Tòa. Họ hỏi thăm về tình hình Giáo phận, về linh mục, tu sĩ… nghe đến đâu thì họ xuýt xoa đến đó, vì những gì họ biết chỉ qua sách vở chứ chưa được đến tận nơi. Khi hỏi và biết số giáo dân trong Giáo phận khoảng 313.000, họ ồ lên và nói bằng số giáo dân cả nước Thái Lan ! Tôi cười và nói lại : Không đâu, nếu tôi không lầm thì Thái Lan có đến 400.000 giáo dân…

Nếu phái đoàn nhìn thấy quang cảnh này, chắc họ sẽ không bao giờ quên và chỉ mong Giáo phận, đất nước của họ được như một Giáo phận hay một Giáo hạt thì đã quý lắm rồi.

Số giáo dân trong một Giáo phận gần bằng số giáo dân của một quốc gia … nói ra không phải để hãnh diện, nhưng để chúng ta biết đón nhận hồng ân của Chúa, để thấy rằng những gì chúng ta đang có thật quý báu, để chúng ta nhớ đến và biết ơn các mục tử tiền bối và để chúng ta phải biết trân trọng những gì mình hiện đang có. Vì vậy, tôi mong mọi việc trong ngày hôm nay, anh chị em hãy làm với tâm tình tạ ơn, với quyết tâm để sống tốt hơn.

Đề tài hôm nay tôi muốn chia sẻ với anh chị em vừa sâu sắc, vừa thực tế … vì xuất phát từ Giáo hội Mẹ. Tôi cũng phải học hỏi để biết quý trọng những gì xuất phát từ Giáo hội, phải chọn lựa và biết từ bỏ những riêng tư của mình. Trước đây, tôi cũng thuộc loại cấp tiến trong phụng vụ, từ lúc còn làm thầy, thấy điều gì hay là bắt chước, thấy điều gì mới là làm. Dần dần được Chúa dạy bảo, dù mới dù hay, nhưng quan trọng là phải xuất phát từ Giáo hội Mẹ mới có ơn Chúa Thánh Thần, mới có sự hiệp thông. Mỗi khi nói đến nét đẹp của Giáo phận, với 13 dòng nam, 35 dòng nữ và gần 130 cộng đoàn, mỗi người là một thế giới, một suy nghĩ, một ý kiến khác nhau, nhưng chỉ trong lòng Hội Thánh và bởi ơn Chúa Thánh Thần chúng ta mới có được sự hiệp thông, một sự hiệp thông đáng trân trọng, rồi mỗi hội dòng, mỗi tu đoàn hãy mang đặc sủng của mình để góp phần vào thì vườn hoa Hội Thánh sẽ rất đẹp : muôn màu muôn sắc, không nhàm chán nhưng luôn hấp dẫn…

Đề tài của lần thứ 45 ngày thế giới cầu nguyện cho ơn gọi là “Ơn gọi phục vụ Giáo hội truyền giáo”, chỉ riêng tựa đề đã quá nhiều. Dựa vào sứ điệp của Đức Giáo Hoàng, tôi xin nói về : Ơn gọi – Phục vụ – Giáo Hội – Truyền giáo.

1. Ơn gọi căn bản, ơn gọi đầu tiên, ơn gọi nền tảng là ơn gọi Kitô hữu. Là Giáo hoàng thì cũng đã là Kitô hữu, nếu vì một lý do nào đó phải chọn một Giáo hoàng, sau khi bầu chọn mới biết vị ấy chưa chịu phép Rửa tội, thì ngài phải được Rửa tội trước đã. Nếu cử hành Phép Rửa cho người trên 14 tuổi, theo Giáo luật, thì có Bí tích Thêm sức và Bí tích Mình Thánh Chúa. Ba Bí tích này (Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể) là nền tảng ơn gọi của hơn 1 tỷ người. Không phải hơn 1 tỷ người làm Giáo hoàng, đi tu hay lập gia đình, nhưng hơn 1 tỷ người đã được Rửa tội. Vậy việc Rửa tội là một nghi thức khẳng định ơn gọi : Bí tích Rửa tội cho chúng ta được quyền làm con Chúa và như thánh Phaolô nói thêm là được thừa hưởng gia tài của Thiên Chúa. Gia tài của Thiên Chúa là Nước Trời, là sự sống đời đời. Được làm con Thiên Chúa thì trở nên người em của Đức Giêsu Kitô, vì Ngài là Con Một Chúa Cha. Ơn gọi của chúng ta là biến đổi cuộc sống này nên lời ca ngợi, chúc tụng, thành của lễ đền tội, của lễ hiến dâng, của lễ cầu xin. Ơn gọi chung của mỗi người qua Bí tích Rửa tội, được thêm sức mạnh bởi Bí Tích Thêm Sức, được nuôi dưỡng bởi Bí tích Thánh Thể, làm cho chúng ta thông phần vào các chức năng “ngôn sứ, tư tế và vương đế của Đức Kitô”. Phải nhắc lại để thấy rằng một khi đã là con của Chúa thì chúng ta được tất cả những điều đó. Chính ơn gọi căn bản đã rất quý giá, nếu sống trọn vẹn ơn gọi đó thì thật sự đã nên thánh và cũng đã chiếm được Nước Trời rồi.

Trong chương trình của Thiên Chúa chắc chắn ơn gọi này không chỉ dành cho hơn 1 tỷ người mà là cho mọi người. Thiên Chúa không giới hạn, nhưng giới hạn chỉ có do con người biết tiếp nối chương trình yêu thương của Thiên Chúa, có thực hiện ý muốn của Thiên Chúa hay không mà thôi. Mọi người đều được Thiên Chúa tuyển chọn và yêu thương. Nếu có phân tích các ơn gọi chỉ là nhằm hiểu biết thêm, để quý trọng, chứ nếu để đào sâu ngọn ngành thì chúng ta không làm được, vì đó là ý muốn của Thiên Chúa, mà ý muốn, sự khôn ngoan của Thiên Chúa thì chúng ta không thể hiểu thấu. Thiên Chúa mạc khải nhưng Ngài không biến suy nghĩ của chúng ta trở nên không còn là của con người ; vì vậy phải biết chấp nhận giới hạn của mình và tin vào việc Thiên Chúa tuyển chọn. Điều Thiên Chúa làm luôn luôn tốt đẹp, thánh thiện, không thể có một cách khác.

Ở đây có một cha mà nếu được yêu cầu, ngài sẽ đưa tay và xin Đức Cha cho hát một bài, và chắc chắn sẽ là bài “Chúa không lầm”. Lầm hay không là mình, còn Chúa chẳng bao giờ lầm. Đó là sự tuyển chọn trong đời sống ơn gọi đặc biệt, Chúa muốn gọi ai thì Ngài gọi, gọi cách nào, gọi ra sao thì do Ngài. Có những người, trong sự khôn ngoan Thiên Chúa đã gọi, đó là chúng ta. Chúng ta là gì, là ai ? Chẳng là gì và chẳng là ai, nhưng đã được Chúa gọi.

Ông Isai có nhiều người con, người thì cao lớn, người đẹp đẽ, người mạnh khỏe, nhưng Chúa đã chọn cậu út Đavít. Mỗi người một tài năng, một vẻ đẹp, nhưng cuối cùng Chúa chọn một chú giúp lễ nhỏ bé tầm thường Samuen. Điều đó để cho thấy có ơn gọi cho mọi người, không ai bị loại và đừng bao giờ than thân trách phận.

2. Cần nói ngay : Chúa gọi để làm gì ? Chắc chắn không phải để thưởng công cha mẹ. Chúng ta cũng có lầm lẫn đó, tôi xin lỗi có hơi nhạy ở chỗ gọi ba mẹ mình là “ông bà cố”. Chúa gọi là để phục vụ, để làm tôi tớ. Làm sao để khắc sâu vào đầu, ăn sâu vào con tim, làm sao chúng ta luôn nhớ đến chữ phục vụ : Tôi làm Giám mục để phục vụ, mà phải phục vụ nhiều hơn anh em linh mục ; Giám mục là tôi tớ, mà phải làm tôi tớ nhiều hơn anh em linh mục, vì tôi được chọn giữa các linh mục là những người Chúa đã tuyển chọn. Điều đó chi phối cả cuộc sống chúng ta, biến đổi chúng ta, làm chúng ta trở nên đích thực là mình, nếu không chúng ta chỉ giả dạng mà chưa sống như Chúa muốn.

Biết được ơn gọi phục vụ để sống. Thưa anh chị em, đó là diễm phúc đời tu. “Ta đến để phục vụ chứ không phải để được người khác phục vụ”. Khi nghĩ rằng mình được phục vụ thì kể từ giây phút đó, chúng ta sẽ dần đánh mất bản chất của mình, không còn đi vào con đường Chúa gọi, nhưng sẽ đi vào đêm tối, cô đơn, thất vọng, vì được phục vụ sẽ chẳng bao giờ được thỏa mãn.

Tôi chia sẻ thật lòng một điều. Có người hỏi tôi : thưa Đức Cha, làm Giám mục được bao nhiêu năm rồi, Đức Cha thích nhất điều gì ? Tôi thấy câu hỏi xem vậy mà khó trả lời ! Nhưng có lúc tĩnh lặng nhìn lại cuộc đời mình thì thấy trong chức Giám mục có một điều rất hay, hay nhưng mình không hưởng, hoặc chưa hưởng đủ. Trước khi đi tu, tôi không nghĩ hết những lý do thâm sâu để đi tu, mình chưa đến trình độ đó và Chúa cũng không đòi hỏi. Lúc 7-8 tuổi, thích đi tu để mỗi sáng được uống càphê sữa !!! Mơ ước uống càphê sữa không xấu, nhưng Chúa dùng điều đó để lôi cuốn mình. Lớn hơn một chút, nghĩ rằng đi tu làm lnh mục thì được làm lễ, được giúp người khác… Rồi nếu không được làm linh mục ? Tôi lại nghĩ không được làm linh mục thì sẽ làm bác sĩ, vì mình cũng giúp được người khác. Nhưng nếu mình không có khả năng làm bác sĩ thì sẽ làm gì ? Thì làm luật sư để bênh vực những người nghèo, người bị áp bức…

Rồi khi làm linh mục cũng có những khát vọng, mơ ước : giá như các nhà thờ ở thành phố này được như thế này, thế khác… Cho nên một trong những điều tôi nghĩ nó hấp dẫn (theo nghĩa tốt) : nếu là Giám mục của một Giáo phận, với những gì mình ao ước thực hiện thì bây giờ anh đã có được phương tiện, có điều kiện, anh có giỏi cứ thực hiện. Nội chuyện đó cho thấy được chứ không phải bị làm Giám mục. Được có nghĩa là đã đến lúc, nếu anh có những thao thức thánh thiện, có những mơ ước thì hãy hành động, đừng ngồi mà chờ đợi.

Tôi lấy ví dụ, một trong những mơ ước là đến ngày đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ Đạ-Tông, tất cả những người dân tộc đi dự lễ đều có một ổ bánh mì thật dòn !!! Vì thỉnh thoảng trong công việc, tôi gặp gỡ các em thiếu nhi hoặc những thanh niên dân tộc, khi đến giờ ăn tôi đưa tiền để các em mua thức ăn, nhiều khi nghĩ các em sẽ ăn cơm, ăn bánh cuốn hay một món gì đó, nhưng lần nào cũng vậy, y như rằng các em chỉ thích bánh mì thịt, nhưng phải là bánh mì nóng, cắn vào thật dòn tan… em nào đi Đàlạt thì thỉnh thoảng còn được ăn, còn bao nhiêu em khác ở Đạ-Tông làm gì có !!! Nếu được ăn một ổ bánh mì thịt nóng dòn ngay tại Đạ-Tông, chắc các em rất vui thích…

Trước ngày lễ đặt viên đá khoảng 1 tháng, chúng tôi đã mời tiệm bánh vào hẳn trong Đạ-Tông làm cho khoảng 10 ngàn người, nhưng vì họ không có nhân sự và không đủ điều kiện… Một mơ ước nhỏ, mơ ước cho người dân tộc được ăn bánh mì thịt nóng dòn, nhưng cũng chưa thực hiện được !!!

Anh chị em hãy có mơ ước trong đời sống là phục vụ. Làm linh mục, làm tu sĩ mà không có mơ ước phục vụ thì đừng làm. Hãy có khao khát đó, bằng không hãy sống một ơn gọi khác mình cũng sẽ nên thánh, cũng có thể giúp người khác, cũng vào Nước Trời. Có khao khát phục vụ thì khi được giao công việc, dù lo lắng nhưng vẫn có niềm an ủi khi nghĩ đến công việc này là lý tưởng của mình. Ơn gọi của chúng ta là phục vụ, lẽ dĩ nhiên có ơn gọi sống tận hiến, ơn gọi dâng mình cho Chúa… Đúng, nhưng tất cả là để phục vụ.

Trong sứ điệp nhấn mạnh khía cạnh tình thương, khởi từ hình ảnh Chúa Giêsu “chạnh lòng thương” khi Ngài đứng trước đám đông những người nghèo khó, bệnh tật, cô đơn, bị bóc lột, bị áp bức… Chắc chắn Chúa Giêsu không dừng lại ở việc lót bụng về vật chất, Ngài còn khao khát cho họ bữa ăn tinh thần, khi trên thập giá Ngài thốt lên “Ta khát” cũng là khát phần rỗi. Phải có tâm tình đó, phải biết rung động, lúc bấy giờ Chúa nói với chúng ta “chính anh em hãy cho họ ăn”.

3. Chúng ta vừa nói đến ơn gọi phục vụ, nhưng phải nói rõ : Phục vụ trong Hội Thánh. Vì vậy mới có hội dòng này hội dòng khác, tu hội này tu hội khác. Tức là chúng ta vẫn có một nguồn gốc là chính Chúa Giêsu, chính Ngài kêu gọi, thánh hóa và sai đi ; việc đó Ngài làm qua Giáo hội. Nên khi khấn dòng thì luôn hiểu rằng mình thuộc về một hội dòng để thi hành một phần chức năng của Hội Thánh, phải có sự gắn bó đó. Tôi trở lại với hình ảnh của Giáo phận : Gần 130 cộng đoàn lớn nhỏ, nam-nữ, văn hóa, truyền giáo, phát triển hay bác ái… tất cả. Chúng ta biết là mình đã được tháp nhập vào Thân thể Chúa Kitô, mà hình ảnh sống động cụ thể là Giáo phận. Tính liên đới với Giáo phận làm cho chúng ta luôn vững bước trong con đường được Chúa sai đi. Có những trường hợp khiến tôi mãi băn khoăn : một vài nơi vì hoàn cảnh, vì thiếu nhân sự nên chúng ta chưa có tổ chức cộng đoàn ; với những người chưa biết Chúa thì không ai giúp họ hiểu biết thêm về Đạo, người muốn theo Đạo cũng không có ai dạy dỗ, người mới theo Đạo, đức tin còn mơ hồ không có ai giúp kiện toàn tại những nơi đó…

Vào những vùng xa như Lộc Bắc, Lộc Phú, Sơn Điền… hoặc các buôn làng dân tộc… là những nơi rất cần truyền giáo. Thỉnh thoảng thấy có nhóm này nhóm khác đến với anh chị em đó… Vừa mừng vừa lo, mừng là thấy còn có những người chăm sóc, có người nói về Chúa. Lo là chưa thấy thể hiện sự hiệp thông với Giáo phận mà chỉ xuất phát từ lòng nhiệt tình hay vì một lý do nào khác…

4. Phải có sự hiệp thông trong Giáo hội mà phải là Giáo hội truyền giáo, nghĩa là Giáo hội được Chúa quy tụ để sai đi. Quy tụ để nghe Chúa dạy bảo, sống lời Chúa, cầu nguyện, lo cho phần rỗi của mình, chống lại tà ma xác thịt… thì chưa phải là hình ảnh Giáo hội mà Chúa muốn, vì Giáo hội Chúa muốn là phải ra đi, ra đi đến tận cùng bờ cõi trái đất để rao giảng Tin mừng.

Một người có chức vụ khá lớn trong một cơ quan tài trợ nói với tôi : chúng tôi nhận rất nhiều hồ sơ xin trợ giúp, nhưng thưa Đức Cha, khi họ trình bày vấn đề mà không có mục đích truyền giáo thì không bao giờ chúng tôi xét tới. Họ hiểu sứ mạng của họ cũng góp phần vào việc truyền giáo.

Ơn gọi – phục vụ – Giáo hội – truyền giáo. Những điều tôi vừa chia sẻ chẳng là gì, chẳng thấm vào đâu ; nhưng không phải việc tôi nói mà là việc Chúa Thánh Thần nói với từng người qua dịp này. Tôi chỉ biết gửi gắm, cầu nguyện, để với những chia sẻ, học hỏi, với những việc đạo đức thánh thiện, với những niềm vui… tất cả, làm cho chúng ta trở nên người tông đồ như lòng Chúa mong muốn.