(Bài nói chuyện của Đức Cha Phêrô tại các giáo hạt thuộc giáo phận Đàlạt)

Đã thành thông lệ từ 1995, hằng năm vào dịp cuối năm âm lịch, theo truyền thống dân tộc, những người trong gia đình quy tụ để cùng chúc tuổi mới cho nhau, thì trong Gia Đình Giáo Phận thân yêu, Đức cha Phêrô Giám mục Giáo phận vẫn đến các giáo hạt để cùng mỗi giáo hạt cầu nguyện chung dâng lời tạ ơn và đền tạ cuối năm, đồng thời cũng là thời gian để gặp gỡ các thành phần dân Chúa, chúc tuổi và chia sẻ thông tin của một năm đã qua. Năm nay, vào những ngày cuối năm Ất Dậu, Đức cha đã đến chúc tuổi hạt Bảo Lộc vào sáng thứ hai 23/01, sau đó đến hạt Di Linh vào buổi chiều cùng ngày, ngày thứ ba 24/01 tại hạt Đức Trọng (sáng) và Đơn Dương (chiều), cuối cùng tại hạt Đàlạt vào chiều thứ tư 25/01, lễ thánh Phaolô Tông Đồ trở lại cũng là Bổn mạng cha Tổng đại diện, Đức cha còn chủ sự thánh lễ đồng tế kết thúc tuần lễ cầu nguyện cho sự hiệp nhất các kitô-hữu.

Tại mỗi giáo hạt : Bảo Lộc (nhà thờ Tân Thanh), Di Linh (nhà thờ Di Linh), Đức Trọng (nhà thờ An Hòa), Đơn Dương (nhà thờ Lạc Lâm), Đàlạt (nhà thờ Chính Tòa), buổi gặp gỡ cuối năm được khởi đầu với Giờ Thánh, sau đó cha Quản hạt chúc tuổi Đức cha, và đáp lại, Đức cha đã chia sẻ thông tin của Hội Thánh toàn cầu, sinh hoạt Giáo Hội tại Việt Nam và Giáo Phận, đồng thời cũng nêu lên hướng mục vụ trong Năm Mới sắp tới.

Xin được lược ghi tâm tình của Vị Chủ Chăn của Gia Đình Giáo Phận.

Liên hệ đến Mẹ Hội Thánh, bốn tâm tình của Đức thánh cha Bênêđitô XVI trong diễn từ cuối năm ngỏ với các thành viên thuộc Giáo Triều trước lễ Giáng Sinh được nêu lên.

Năm 2005 qua đi với các biến cố đáng nhớ trong toàn Giáo Hội :

1/ Việc ra đi của Cố Giáo Hoàng đáng kính Gioan-Phaolô II ngày 02/4/2005 trong niềm thương nhớ của mọi người và lễ an táng trọng thể được các phương tiện truyền thông, đặc biệt là truyền hình, đã đưa dẫn mọi người đến gần biến cố. Tiếp theo là việc Hồng-y-đoàn bầu chọn đấng Kế vị thánh Phêrô ngày 19/4/2005 và lễ Khai mạc sứ vụ Mục Tử Hội Thánh của vị giáo hoàng thứ 265, người đã tin tưởng vào quyền năng Thiên Chúa và lời cầu nguyện của mọi thành phần dân Chúa khi thưa lời “xin vâng” trước việc bầu chọn của các đức hồng y tham dự Mật Viện.

2/ Những ngày hội của Giới Trẻ tại Kohl, Đức quốc, từ 16-21/8/2005 với chủ đề “Chúng tôi đến thờ lạy Chúa” (Mt 2,2) mà Đức thánh cha ghi nhận “Ngày Quốc Tế Giới Trẻ nằm trong ký ức của tất cả những ai tham dự như là một hồng ân to lớn. Hơn một triệu nguời trẻ đã họp nhau tại thành phố Colonia, bên bờ sông Rhin, và tại những thành phồ gần bên, để cùng nhau lắng nghe Lời Chúa, để cầu nguyện chung với nhau, để lãnh nhận bí tích Hoà Giải và Thánh Thể, để ca hát và mừng lễ chung với nhau, để vui mừng với cuộc sống, để tôn thờ và lãnh nhận Thánh Thể Chúa trong hai biến cố trọng đại vào chiều thứ Bảy và sáng Chúa Nhật”.

3/ khóa họp Thượng Hội Đồng Giám Mục thường kỳ lần thứ XI với chủ đề “Thánh Thể là nguồn mạch và chóp đỉnh đời sống và sứ vụ của Hội Thánh” từ 02-23/10/2005, kết thúc Năm Thánh Thể. Tôn thờ Bí Tích cực thánh là “tôn thờ Chúa Phục Sinh hiện diện trong bí tích Thánh Thể, với Mình và Máu Thánh Chúa, với thể xác lẫn linh hồn, với nhân tính và thần tính. Thật là cảm động đối với tôi, khi được nhìn thấy khắp nơi trong Giáo Hội đang phát sinh niềm vui tôn thờ Thánh Thể và những hoa trái của việc tôn thờ nầy đang được thể hiện”.

4/ Kỷ niệm 40 năm bế mạc Công Đồng Vatican II (08/12/1965-2005). Đức thánh cha ghi nhận : “Trước cũng như sau Công Ðồng Vaticanô II, Giáo Hội luôn là Giáo Hội duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền, đang hành trình trong thời gian ; Giáo Hội tiến bước trong cuộc hành hương của mình giữa những bách hại của thế gian và những an ủi của Thiên Chúa, vừa rao giảng cái chết của Chúa cho đến khi Người trở lại (x. Lumen Gentium, 8) … Hôm nay chúng ta có thể nhìn về Công Ðồng Vaticanô II với lòng biết ơn : nếu chúng ta đọc Công Ðồng và được hướng dẫn bởi một khoa giải thích đúng, thì Công Ðồng có thể trở thành mỗi ngày một sức mạnh to lớn hơn, cho công cuộc canh tân luôn cần thiết của Giáo Hội”.

Lược qua sinh hoạt của Giáo Hội Việt Nam trong năm qua, 

Đức cha ghi nhận vài biến cố :

1/ Chuyến viếng thăm của Đức Hồng Y Crescenzio Sepe, tổng trưởng Thánh Bộ Phúc-âm-hóa các Dân Tộc từ 28/11 đến 05/12/2005, với cao điểm là thánh lễ phong chức 57 linh mục tại nhà thờ Chính Tòa Hà Nội (29/11) và thiết lập Giáo Phận mới Bà Rịa (05/12). Khi trở về Rôma, Đức Hồng Y đã bày tỏ cảm nghĩ của mình : “Tôi đã nhìn thấy một Giáo Hội Công Giáo Việt Nam dồi dào sức sống, hăng say phục vụ và rao truyền Tin Mừng. Các tín hữu của Giáo Hội này, sau khi đã nhận biết Ðức Kitô, họ có một đức tin vững mạnh, và sẵn sàng nhiệt tình rao truyền Tin Mừng này cho nhiều người khác. Quả thật, đức tin của họ được biểu lộ ra trong một sức sống mãnh liệt, một đức tin cương quyết, và điều này đã làm cho tôi rất cảm động. Có lẽ đã từ lâu, chúng ta ít có dịp được nhìn thấy những tấm lòng thành tâm, thiện tín và nhiệt tình như thế. Ðiều này làm cho tôi nghĩ rằng Giáo Hội này là một Giáo Hội không những có được một sức sống mãnh liệt để làm chứng cho Niềm Tin vào Chân Lý mà còn là một Giáo Hội đầy nhiệt tình Tin Yêu vào Ðức Kitô, họ cảm nhận được rằng Ðức Kitô thuộc về họ, họ yêu mến Ðức Thánh Cha, đồng thời cũng hăng say tham gia vào những hoạt động văn hóa dân tộc xã hội địa phương, điều này nói lên những điểm đặc sắc của Giáo Hội tại Á Châu”.

Có thêm Giáo Phận mới, giáo phận thứ 26 tách từ Giáo Phận Xuân Lộc (1965) là Bà Rịa được Đức thánh cha Bênêđitô XVI thiết lập ngày 22/11/2005, với số tín hữu 224.474 trong tổng số dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu gồm 908.622 người (24,7%).

Có thêm 3 tân giám mục là : Đức cha Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng, phụ tá Tổng giáo phận Huế (07/4/2005), Đức cha Giuse Võ Đức Minh, phó Nha Trang (30/12/2005), Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Đệ SDB, phụ tá Bùi Chu (18/01/2006).

Liên hệ đến Gia Đình Giáo Phận Đàlạt thân yêu

Năm 2005 là năm khởi đầu với chút thử thách, nhưng tràn đầy hồng ân :

ü    4 tháng từ cuối tháng 11/2004 đến tháng 3/2005 : Giáo phận đã phải chịu tang 3 linh mục : cha Giuse Nguyễn Văn Hân (+ 27/11/2004), cha Phêrô Trần Đình (+ 12/02/2005), cha Phêrô Hoàng Ngọc Dao (+ 22/3/2005). Các cha đều là quản xứ, đang trong tuổi nhiệt thành hoạt động tông đồ.

ü    Hồng ân lớn nhất trong năm là Đức thánh cha Bênêđitô XVI bổ nhiệm cha Tổng đại diện Giuse Võ Đức Minh lên chức giám mục phó giáo phận Nha Trang ngày 08/11/2005. Thánh lễ tấn phong ngày 15/12/2005 tại nhà thờ Chính Tòa Đàlạt còn sống động nơi chúng ta, và Đức cha đã từ giã Giáo Phận đến Nha Trang nhận nhiệm vụ mới ngày 30/12/2005.

ü    Cũng là hồng ân cho Giáo Phận, đặc biệt cho anh chị em dân tộc khi Tòa Thánh chuẩn y bản dịch phần Nghi Thức Thánh Lễ (Ordo Missae) cho ngôn ngữ Kơhô ngày 24/02/2005, để từ đây anh chị em dân tộc có thể dùng ngôn ngữ của mình cử hành thánh lễ. Tưởng cũng nên nói thêm về Sách lễ Rôma cho ngôn ngữ Kơhô : được hòan chỉnh trong ba giai đoạn : 1/ phần Nghi Thức Thánh Lễ đã được phê chuẩn ; 2/ phần lời nguyện các mùa và phần riêng các thánh cũng đã được phê chuẩn ngày 08/11/2005 ; 3/ phần còn lại của Sách Lễ (phần chung kính thánh và lễ có nghi thức …) đang được thực hiện. Ngoài ra, công việc của Ban dịch thuật vẫn tiếp tục với bài đọc Kinh Thánh …

ü    Cùng với Sách Lễ được chuẩn y, trong năm 2005 anh chị em dân tộc có niềm vui khi có 2 nữ tu người Kơhô khấn trọn tại nhà thờ Chính Tòa dịp Hội Dòng Mến Thánh Giá Đàlạt tạ ơn kỷ niệm 50 năm hiện diện và phục vụ Giáo Phận ngày 09/6/2005 ; rồi sau đó, ngày 29/9/2005 Giáo Phận có linh mục người Kơhô đầu tiên.

ü    Trong năm 2005 Giáo Phận có hai đợt truyền chức : ngày 13/6/2005 cho 12 linh mục dòng (9 Châu Sơn, 2 Truyền Giáo Thánh Vinh-sơn, 1 Đaminh) ; ngày 29/9/2005 cho 5 linh mục giáo phận vừa tốt nghiệp khóa VI chủng viện thánh Giuse, Sàigòn.

ü    Nhiều giáo xứ trong năm qua mừng kim khánh 50 năm hình thành và phát triển (Thanh Bình, Tân Hóa, Vạn Thành, Tân Bùi …). Đặc biệt có hai giáo xứ được hưởng Năm Toàn Xá là Thánh Mẫu Đàlạt (từ 09/01 đến 25/12/2005) và Bảo Lộc mừng 70 năm (từ 21/8/2005 đến 15/8/2006). 

Về nhà thờ

ü    cung hiến : Bsum Rắc 23/11/2005. Trong năm 2006 sẽ có hai nhà thờ được cung hiến là Minh Giáo hạt Đàlạt và nhà thờ Tu Tra hạt Đơn Dương.

ü    khởi công xây cất : Đà Loan hạt Đức Trọng ngày 13/7/2005 ; sắp tới vì có nhiều nhà thờ đã xuống cấp hoặc không còn đủ sức chứa đáp ứng nhu cầu của giáo xứ nên cần được xây dựng lại, gồm các nhà thờ Tùng Lâm, nhà thờ Thiện Lâm, nhà thờ Chi Lăng thuộc hạt Đàlạt, nhà thờ Tam Bố và Tân Nghĩa hạt Di Linh, nhà thờ ĐamBri hạt Bảo Lộc..

ü    chuẩn bị : ĐamBri và Tân Văn.

Thuyên chuyển và bổ nhiệm quản xứ : Tân Bùi (27/6), Lạc Sơn (04/7), Chi Lăng (07/7), Di Linh (08/8), Chính Tòa (28/11), Tân Hà (27/12), Suối Mơ (được thiết lập thành giáo xứ ngày 25/12 và 29/12 có cha quản xứ đầu tiên), Tân Rai (05/01/2006).

Năm Kim Khánh Linh Mục hai cha Giuse Đinh Chu Tập (Thanh Xá) và Giuse Nguyễn Kim Ngôn (Pháp) ngày 04/8/1956-2006

Các cha đau yếu và hưu dưỡng : Đaminh Nguyễn Nam Bắc (Lạc Lâm, từ 1996), Alphongsô Nguyễn Văn Luận, Phêrô Trần Bảo Thạch, Luy Phạm Văn Nhượng (nhà Nghỉ Dưỡng Giáo Phận), Phanxicô X. Lã Thanh Lịch (TP. Hồ Chí Minh).

Các cha du học : Đaminh Nguyễn Văn Mạnh, Đaminh Nguyễn Mạnh Tuyên, Phêrô Mai Vinh Sơn (Roma, Italia), Giuse Lê Anh Tuấn và Đaminh Nguyễn Quốc Việt (Lyon, Pháp).

Hướng mục vụ :

1/ Năm Sống Lời Chúa : tôi muốn đề nghị với anh chị em, mỗi Kitô hữu, mỗi gia đình cũng như các cộng đoàn những điều cụ thể sau đây :

1. a) Hãy đến với Lời Chúa : Trước hết, ước mong anh chị em hãy liệu sao cho Kinh Thánh có chỗ đứng thực sự trong cuộc sống anh chị em, để trong đời sống riêng cũng như trong đời sống gia đình và cộng đoàn, chúng ta có dịp thực sự đọc, lắng nghe, suy gẫm Lời Chúa. Vì thế tôi hết sức ước mong các gia đình, vốn là môi trường đặc biệt thuận lợi cho việc nuôi dưỡng và đào luyện đời sống đạo đức thiêng liêng của người tín hữu, biết đưa Lời Chúa ít nhất vào trong giờ kinh mỗi ngày của gia đình. Tôi xác tín rằng, việc công bố Lời Chúa trong gia đình sẽ là một trong những cách thức tốt nhất cho Lời Chúa thấm nhập và biến đổi đời sống chúng ta.
2. b) Hãy lắng nghe Lời Chúa : Việc đọc hay công bố Lời Chúa trong phụng vụ cũng như trong gia đình sẽ chỉ hữu hiệu khi chúng ta hết lòng thành kính lắng nghe Lời Chúa, như thể là cho chính cuộc sống của mình. Vì thế, (trong Mùa Vọng này), tôi mong ước anh chị em hãy thực sự đặt hy vọng ở Lời Chúa, đặc biệt từ trong hoàn cảnh sống rất cụ thể của anh chị em. Nếu sống đời hôn nhân, anh chị em hãy đọc lại những trang đã công bố trong hôn lễ của mình ; nếu là bậc cha mẹ, anh chị em hãy mở Kinh Thánh để học hỏi hay ý thức lại thiên chức và trách nhiệm của anh chị em ; nếu là người trẻ đang phân vân trước các ngả đường tương lai, anh chị em hãy đọc Kinh Thánh để nghe lời kêu gọi của Đức Giêsu trong Tin Mừng ; hoặc nếu là tu sĩ, anh chị em hãy đào sâu Lời Chúa để tìm lấy ánh sáng cho đời sống cũng như đặc sủng của anh chị em… Lời Chúa phong phú vạn bội sẽ có thể đáp ứng lại từng nhu cầu, khát vọng của tất cả chúng ta, dù ở trong hoàn cảnh nào, theo tư cách cá nhân hay cộng đoàn.
3. c) Hãy sống Lời Chúa : Lời Chúa mà chúng ta đón nhận là Tin Mừng giải thoát, Tin Mừng bình an và cứu độ, như chính Đức Giêsu đã công bố trong hội đường Nadarét, ngay khi Ngài khởi đầu sứ vụ rao giảng (Lc 4,16-22). Vì thế, ngoài việc đến với Lời Chúa, lắng nghe Lời Chúa, anh chị em hãy thực sự sống Lời Chúa. Tôi hết sức ước mong trong Mùa Vọng này, anh chị em hãy sống, và hãy trở nên những con người đích thực là của Tin Mừng. Vì thế, anh em chị em hãy sống mùa vọng bằng cách xoá bỏ đi những tranh chấp, hiềm thù hoặc nghi kỵ lẫn nhau, đồng thời xây dựng mối liên hệ hoà bình, yêu thương, trong gia đình, cộng đoàn, giáo xứ cũng như ngoài xã hội. Hãy phát triển những “sáng kiến của đức ái” (Gioan-Phaolô II, Tông Thư Khởi Đầu Ngàn Năm Mới, số 50), nghĩa là hãy quan tâm cũng như tìm mọi cách để thăm viếng, ủi an hoặc nâng đỡ những người đang phải sống trong quẫn bách hay túng thiếu mà anh chị em gặp thấy trong cuộc sống.

2/ Tiếp tục chuẩn bị cho Năm Kim Khánh Giáo Phận : hướng về ngày 24/11/2010 là ngày Giáo Phận Đàlạt được Tòa Thánh thiết lập đúng 50 năm, mọi thành phần dân Chúa cầu nguyện và học hỏi Lời Chúa để biết được những gì mình phải làm cho dịp kỷ niệm trọng đại này. Theo gương của Đại Năm Thánh 2000, Giáo Phận sẽ dùng năm 2006 làm năm chuẩn bị và 3 năm tiếp theo (2007-2009) mỗi năm sẽ triển khai một đề tài để đưa vào sự sống, và sẽ xin Tòa Thánh mở Năm Toàn Xá cho cả Giáo Phận vào năm 2010.