Vào lúc 09g00 sáng ngày 25/12/2006, Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn – Giám mục Giáo phận Đà Lạt – đã long trọng cử hành Thánh lễ đại trào mừng đại lễ Chúa Giáng Sinh tại mảnh đất Đạ Tông, huyện Đam Rông. Đây là một sự kiện lịch sử đặc biệt, đánh dấu cột mốc lần đầu tiên một vị chủ chăn Giáo phận chính thức đến dâng lễ và công bố quy hoạch vị trí xây dựng ngôi thánh đường tương lai của toàn huyện Đam Rông.

Một chuyến đi lịch sử

Mảnh đất Đam Rông với những ngọn núi đồi hùng vĩ, điệp trùng và phong cảnh thiên nhiên hữu tình luôn để lại những dấu ấn sâu đậm trong tâm trí của bất cứ ai có dịp băng qua vùng đất kinh tế mới này của tỉnh Lâm Đồng. Sở dĩ nơi đây gây ấn tượng mạnh mẽ là bởi cảnh quan trời đất, cây cỏ và thảm thực vật vẫn còn được con người gìn giữ, bảo tồn tương đối nguyên vẹn. Sắc xanh thẫm của những cánh rừng già xa xăm hòa quyện ẩn hiện cùng mây ngàn, suối thác, dệt nên một bức tranh sinh thái vô cùng mát mẻ, trong lành, làm say đắm những tâm hồn yêu chuộng thiên nhiên. Việc bảo tồn sinh thái quả thực quý hóa biết bao, bởi một đất nước tươi xinh, giàu đẹp ắt phải có những cánh rừng xanh phủ kín những đồi trọc, rừng thưa. Quê hương Việt Nam sẽ trọn vẹn nét đẹp nếu mỗi người dân đều ý thức bảo vệ rừng và cảnh quan tự nhiên với triết lý sâu sắc: “Muốn chặt một cây rừng, hãy trồng lại một cánh rừng”.

Huyện mới Đam Rông được hợp thành từ nhiều xã vùng sâu vùng xa như: Đạ Tông, Đạ Long, Đạ M’rông, Rô Men, Liêng Srônh, Phi Liêng, Đạ Kơ Nàng, Đạ Đờn… Cũng như mọi miền đất quê hương, nơi đây là địa bàn sinh sống của rất đông giáo dân người Kinh và đặc biệt là đồng bào sắc tộc K’Ho bản địa, cùng một số ít anh em thuộc các dân tộc thiểu số phía Bắc di cư vào như M’Nông, Tày, Thái, Nùng…

Dù số lượng tín hữu Công giáo tại đây vô cùng đông đảo, nhưng do hoàn cảnh khách quan, Đam Rông vẫn chưa có một ngôi thánh đường chính thức nào. Hằng tuần, bà con giáo dân muốn tham dự phụng vụ phải lặn lội đường xá xa xôi, băng rừng lội suối để đến dự lễ tại các nhà nguyện tạm giáo họ lân cận.

Thấu hiểu niềm khao khát mong đợi cháy bỏng ấy, vào mùa Noel năm nay, Đức cha Phêrô đã được chính quyền tạo điều kiện thuận lợi để chính thức đặt chân lên mảnh đất vùng sâu vùng xa này để cử hành Thánh lễ. Đây là một niềm ao ước lớn lao ngỡ như chỉ có trong mơ, nhưng nay đã trở thành sự thật hoàn toàn.

Đúng 08g50 sáng ngày 25/12/2006, Đức cha Phêrô và đoàn Linh mục tháp tùng đã chính thức đặt chân đến Đạ Tông, Đam Rông. Đây được xem là bước chân lịch sử của vị Giám mục địa phận – người mục tử luôn hướng trái tim mục vụ về những miền truyền giáo của anh chị em sắc tộc yêu quý, và đây cũng chính là Thánh lễ Giáng Sinh đầu tiên do chính vị Giám mục chủ sự tại vùng cao này.

Một Thánh lễ mang tính lịch sử

Hành trình của phái đoàn xuất phát từ thành phố Đà Lạt hướng về Phú Sơn. Tại chặng dừng chân đầu tiên ở nhà thờ Phú Sơn, Đức cha và các Cha tháp tùng đã được đông đảo bà con giáo dân nồng nhiệt vây quanh để chúc mừng lễ Giáng Sinh và bày tỏ lòng tri ân trước chuyến đi mục vụ quý hiếm này của ngài; Đức cha đã vui vẻ đón nhận với những nghĩa cử thân thương, gần gũi quen thuộc.

Từ Phú Sơn tiến vào trung tâm xã Đạ Tông là một chặng đường dài 72 cây số. Dù con đường đã được trải nhựa nhưng địa hình vô cùng ngoằn ngoèo, dốc cao vực thẳm. Lộ trình dài hun hút ấy dẫn lối về Đam Rông – nơi mà Đức cha luôn ước ao được đặt chân đến thật nhiều để thăm hỏi, động viên đoàn chiên của ngài đang sinh sống rải rác giữa một vùng đất rộng lớn đầy đồi núi, hố dốc và suối sâu. Khí hậu nơi đây mang nét khô nóng đặc trưng, khác hẳn với sự mát mẻ của Lâm Hà hay Phú Sơn.

Cảnh quan thiên nhiên dọc đường hiện lên đầy hùng vĩ theo nhịp điệu: “Một đèo, một đèo lại một đèo tiếp nối”, có những phân đoạn gây ấn tượng mạnh như bước ra từ những thước phim điện ảnh. Cây rừng nhiều nơi vẫn xanh tươi mát rượi. Con đường dài 72 cây số xuyên qua nhiều đoạn khúc khuỷu, uốn lượn rồng rắn và phải vượt qua 8 cây cầu kiên cố – bắt đầu từ cầu thứ nhất Bằng Lăng cho đến cây cầu số 8 mang tên “Đạ Rơ-hô” – thì phái đoàn mới chính thức đến được địa điểm cử hành thánh lễ.

Lúc này, giáo dân thuộc ba xã Đạ Tông, Đạ Long, Đạ M’rông và nhiều khu vực phụ cận của huyện Đam Rông đã có mặt tề tựu đông đủ, xếp hàng chỉnh tề và giữ trật tự nghiêm trang. Họ là những đồng bào sắc tộc K’Ho đã đón nhận ánh sáng đức tin từ lâu. Hôm nay, trong những bộ trang phục thổ cẩm truyền thống rực rỡ, sạch sẽ nhất, họ hân hoan đứng đón chào vị Cha chung. Đúng 08g50, Đức cha Phêrô tiến vào lễ đài giữa tiếng vỗ tay vang dội và niềm vui mừng khôn xiết của toàn thể cộng đoàn người Kinh lẫn người sắc tộc.

Thánh lễ chính thức được cử hành vào lúc 09g10, sau khi Đức cha chủ sự nghi thức thống hối tập thể để dọn lòng cho các tín hữu được sạch tội, xứng đáng tham dự Thánh lễ Noel 2006 và rước Mình Thánh Chúa trong dịp trọng đại này.

Trong lời mở đầu Thánh lễ, Đức cha Phêrô đã bày tỏ niềm xúc động nghẹn ngào và dâng lời tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân lớn lao được hiện diện nơi vùng đất này, hiện thực hóa ước mong suốt 31 năm dài qua của Giáo phận. Đặc biệt, Đức cha đã giảng lễ bằng cả hai ngôn ngữ: tiếng K’Ho và tiếng Kinh để trò chuyện với đoàn con cái.

Ngài nhấn mạnh: “Chúa Giêsu ngôi hai Thiên Chúa đã chủ động lựa chọn kiếp sống nghèo hèn, lựa chọn một hoàn cảnh thiếu thốn và một nơi chốn ti tiện nhất để sinh ra làm người. Anh chị em đồng bào sắc tộc nơi đây cũng đang trải qua những nghèo khó, thiếu thốn trăm bề, chính là đang họa lại một cách sống động kiếp sống năm xưa của Ngài. Do đó, anh chị em chính là những người được chúc phúc và nhận được tình yêu đặc biệt từ Thiên Chúa”.

Sau khi ban phép lành cuối lễ và công bố ban Ơn Toàn xá của Năm Thánh Truyền giáo cho đồng bào sắc tộc, bầu khí lễ hội bỗng chốc trở nên vô cùng ấm áp khi đại diện anh em sắc tộc tiến lên bày tỏ tâm tình yêu mến, kính trọng và vâng phục đối với Đức cha. Bà con đã trân trọng dâng tặng Đức cha cùng quý Cha những sản vật, món quà truyền thống đậm đà bản sắc núi rừng như: những chiếc kheo, gùi tre, những thúng gạo mới thơm dẻo, những nhành hoa rừng khoe sắc cùng những chiếc đàn làm bằng tre nứa thủ công của bộ tộc.

Đức cha đã vui vẻ nhận quà, bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến bà con giáo dân, đồng thời ngài ân cần nhắn nhủ cộng đoàn phải luôn biết sống “tốt đời đẹp đạo”, xây dựng sự hài hòa giữa Đạo và Đời. Ngài khuyên bảo bà con phải tích cực bài trừ những thói hư tật xấu, đặc biệt là nạn rượu chè say xỉn – nguyên nhân chính dẫn đến bạo lực gia đình và các vụ tai nạn giao thông đau thương, gây mất mát cho gia đình, chòm xóm. Bên cạnh đó, Đức cha khuyến khích dân làng phải chuyên chăm, cần cù lao động sản xuất để cùng chung tay làm cho giáo xứ, giáo họ, địa phương và toàn huyện Đam Rông ngày càng thêm giàu đẹp.

Chuyến đi mục vụ này thực sự đã để lại những hình ảnh vô cùng thân thương và mang tính lịch sử. Sau khi Thánh lễ khép lại, anh chị em đồng bào sắc tộc từ già, trẻ, lớn, bé đều vây kín lấy Đức cha và quý Cha để bày tỏ lòng mến khách theo phong tục truyền thống của người vùng cao. Họ kính cẩn tặng nhòng, đeo những vòng cườm rực rỡ vào cổ Đức cha, đeo còng bạc vào tay quý Cha, mời uống những ngụm rượu cần thơm nồng và nồng nhiệt bắt tay thân thiện.

Người sắc tộc có một cử chỉ vô cùng dễ mến là khi đã bắt tay các Cha thì họ thích bắt cho bằng hết, bắt tuần tự từ trẻ nhỏ, thanh niên cho đến các cụ già tóc bạc, tuyệt đối không muốn bỏ sót một ai. Bà con cũng vô cùng hào hứng xin được chụp hình lưu niệm cùng vị chủ chăn Giáo phận. Chính vì thế, chỉ trong chốc lát, cổ của Đức cha Phêrô đã đeo đầy những dây cườm đủ màu sắc và ngài đã vui vẻ đứng làm “người mẫu ảnh” suốt một khoảng thời gian khá lâu để chiều lòng đoàn con cái.

Chuyến đi mục vụ và Thánh lễ Giáng Sinh của vị Cha chung Giáo phận Đà Lạt – Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn – chắc chắn sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm khảm của bà con giáo dân Đam Rông, đồng thời để lại trong lòng vị chủ chăn cùng các Linh mục hiện diện sáng hôm đó những ấn tượng không thể nào phai nhòa. Đó là những ký ức vừa rất đời thường, dung dị như sự hiếu khách, tâm tình đơn sơ chất phác của anh chị em sắc tộc giữa đại ngàn; nhưng đồng thời cũng ghi đậm nét linh thiêng, thánh thiện của những tâm hồn bé nhỏ – những người được mệnh danh là các “Anawim” (người nghèo của Thiên Chúa) đầy lòng đạo hạnh. Thánh lễ sáng hôm ấy đã quy tụ một con số kỷ lục với trên dưới 5.000 anh chị em đồng bào sắc tộc K’Ho.

Thánh lễ Noel 2006 được cử hành tại vùng đất truyền giáo Đam Rông vào đúng thời điểm toàn thể Giáo phận đang bước vào Năm Thánh, kỷ niệm tròn 80 năm người sắc tộc K’Ho đầu tiên được nhận Bí tích Rửa Tội (sự kiện Đức cố Giám mục người Pháp Jean Cassaigne làm phép rửa cho bà Maria K’Trút, người sắc tộc K’Ho miền Di Linh vào ngày 07/12/1927). Vì thế, biến cố này lại càng mang một ý nghĩa loan báo Tin Mừng, loan báo Chúa Giêsu Kitô vô cùng đúng lúc và mang đậm tính lịch sử.

Nơi đây, một ngôi thánh đường khang trang sẽ sớm được mọc lên ngay sau khi các thủ tục pháp lý được hoàn chỉnh. Đây không chỉ là một nhà thờ thuộc Giáo phận, mà chính là Ngôi Thánh Đường được Đức cha Phêrô hằng ấp ủ, cưu mang để làm máng cỏ thiêng liêng, trao ban ân sủng cứu rỗi cho anh chị em sắc tộc K’Ho thân thương trên mảnh đất Đam Rông mến yêu.

Đam Rông, ngày 25/12/2006

Tứ Linh (ký sự mục vụ)