Anh chị em thân mến,

Bài Phúc Âm hôm nay (Mt 1, 16. 13-21. 24a) cũng được gọi là bài “truyền tin cho thánh Giuse”, như đối chiếu với việc truyền tin cho Đức Maria. Chúng ta biết vai trò chính yếu trong chương trình cứu độ là Đức Giêsu, thế nhưng trong sự quan phòng, trong sự khôn ngoan và trong tình yêu thương của Thiên Chúa, chương trình này chỉ được thực hiện với sự cộng tác của Đức Maria bằng chữ “Xin vâng”. Thánh Giuse cũng xin vâng, không bằng lời nhưng bằng hành động:  đón Đức Maria về nhà mình. Chỉ cần ghi nhớ một vài ý và suy niệm sẽ thấy ngay vai trò quan trọng của thánh Giuse trong chương trình cứu thế của Chúa.

Có thể còn có những con đường khác mà Thiên Chúa sử dụng để cứu chuộc loài người, nhưng chúng ta tin rằng Ngôi Lời nhập thể vẫn là con đường tuyệt hảo nhất. Để Thiên Chúa làm người thì phải có một người mẹ – Đức Maria đã nhận thiên chức đó – nhưng để làm trọn vai trò người mẹ thì cần có thánh Giuse. Có thể nói thánh Giuse giúp cho chữ xin vâng của Đức Maria được thực hiện cách trọn vẹn. Có thánh Giuse, có Mẹ Maria thì Chúa Giêsu là con người thật sự, có cha, có mẹ.

Phải, rất cần có thánh Giuse, vì trong cuộc đời thơ ấu, người ta chỉ nhìn Chúa Giêsu là con ông Giuse, là con bác thợ mộc. Chương trình cứu thế của Thiên Chúa rất tuyệt diệu, một đàng Ngài có thể làm tất cả mà không cần có loài người. Đàng khác, trong thực tế, Ngài lại cần có loài người. Thế nhưng làm sao để người ta tin rằng Đức Giêsu là Đấng Mêssia, là Đấng cứu thế, là Đấng từ trời xuống? Làm sao để người ta tin vào Lời Ngài, đi theo con đường của Ngài ??? Giuse bởi dòng dõi Đavít, Chúa Giêsu là con của Giuse, ai nghiền ngẫm Kinh Thánh thì dần dần sẽ thấy dung mạo của Chúa Giêsu đúng là con người mà Cựu Ước đã loan báo và giờ đây được thực hiện.

Với những suy nghĩ đó thì việc Giáo Hội tôn kính thánh Giuse là việc phải lẽ, là việc phải làm, là việc cần thiết, là việc rất hữu ích. Một cách rất âm thầm, thánh Giuse đã được kính trọng, được yêu mến rất nhiều, điều đó cũng nằm trong bản chất của ngài, một sự âm thầm và khiêm tốn gắn bó mật thiết với Chúa để tiếp tục thi hành chức năng bảo trợ…

Trong dịp lễ này và trong Năm Thánh Truyền Giáo, hãy dừng lại để xem vai trò của thánh Giuse đối với Giáo Hội Việt Nam, nghĩa là đối với chúng ta, liệu mối tương quan giữa chúng ta và thánh Giuse như với các vị thánh khác hay gần gũi hơn (theo tôi, dưới khía cạnh lịch sử, thậm chí còn gần gũi hơn Đức Maria). Vào đêm 18.3.1627, thuyền của cha Đắc Lộ gặp bão tố, ngài diễn tả như thể quyền lực của ma quỷ tìm cách hủy hoại công cuộc truyền giáo, mọi người nghĩ rằng sẽ chết – và thực tế đã có nhiều thừa sai chết trước khi tới được nơi truyền giáo. Dù vậy, tất cả vẫn tin tưởng và cầu nguyện, vì ngài đã đặt mọi sự dưới sự bảo trợ của thánh Giuse. Sáng hôm sau nhằm ngày lễ kính thánh Giuse, trời trở nên quang đãng, biển lặng như tờ, thuyền cập bến bình an, cha Đắc Lộ đã đặt tên nơi này là “Cửa Thánh Giuse”. Nếu nghiên cứu bản đồ thời bấy giờ, địa danh đó được ghi bằng tiếng Pháp là “Cửa thánh Giuse” (Cửa Bạng – Thanh Hóa), họ đạo nơi đây tên Ba Làng. Cha Đắc Lộ cũng đặt thánh Giuse là quan thầy của Giáo Phận Đàng Ngoài.

Đến 1670, tại Công nghị Dinh Hiến, có nhắc đến việc thánh Giuse là thánh bảo trợ. Đồng thời Đức Cha Lambert De La Motte đã xin và thiết lập hội dòng Mến Thánh Giá, ngài chọn thánh Giuse là bổn mạng Hội Dòng… Dường như Giáo Hội Việt Nam và Hội Dòng Mến Thánh Giá âm thầm được thánh Giuse gìn giữ, chở che, như Thánh Cả đã gìn giữ, chở che Thánh Gia Nagiarét.

Đến 1997, dịp hội nghị các Giám Mục Việt Nam, Tòa Thánh có gửi một bản sao nghị định của Đức Giáo Hoàng Inôcentê XI phê chuẩn những đơn xin của các Giáo Hội Trung Hoa đề ngày 17/08/1678 (lúc bấy giờ Tòa Thánh đặt ba vị Đại Diện Tông Tòa: Một cho Đàng Ngoài, một cho Đàng Trong và một cho Nam Kinh, đáng lẽ các vị nhóm họp tại Việt Nam, nhưng vì Việt Nam đang thời kỳ bách đạo nên đã họp tại Thái Lan. Công nghị có nhắc đến việc thánh Giuse là quan thầy cho cả ba nơi, gọi chung là các Giáo Hội Trung Hoa)…

…Với những bằng chứng lịch sử đó và trong câu kết thư của HĐGM Việt Nam năm 1997 gửi toàn thể Dân Chúa ở Việt Nam có ghi : “Nguyện xin ân sủng Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, tình yêu của Chúa Cha và ơn của Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh chị em và xin thánh Cả Giuse là quan thầy Giáo Hội Việt Nam luôn phù hộ chúng ta”. Qua lời đó, các Giám Mục đã tuyên bố công nhận thánh Giuse là quan thầy mà không cần xác định là vào giai đoạn nào…

Vào năm 1976 tại ngôi nhà thờ này, cũng vào dịp lễ thánh Giuse, trong tâm tình xúc động, Đức Cha Batôlômêô đã tuyên bố đặt Giáo Phận Đàlạt dưới sự bảo trợ của thánh Giuse.

Vậy nhận thánh Giuse là quan thầy có ý nghĩa gì đối với chúng ta ?

Tôi  thấy chỉ có hai điều quan trọng cần ghi nhớ:

1. Hãy luôn lắng nghe Lời Chúa, đón nhận ý Chúa và thực hiện trong đời sống.
2. Hãy sống khiêm tốn, trầm lặng.

Mừng lễ Thánh Cả Giuse, xin ngài thương bảo trợ và xin cho chúng ta sống bắt chước theo gương của ngài.

TamLinh lược ghi