Anh chị em thân mến!

1. “Người đem một em nhỏ đặt vào giữa các ông” (Mc 9, 36). Cử chỉ bất thường của Đức Giêsu, được ghi lại trong bài Tin mừng vừa được công bố, xảy ra liền sau lời cảnh báo của Vị Thầy thôi thúc các môn đệ đừng ham muốn quyền lực, nhưng hãy có tinh thần phục vụ. Lời dạy này đã đụng chạm vào chỗ nhạy cảm nhất của nhóm Mười hai, bởi vì “các ông đã cãi nhau xem ai là người lớn hơn cả” (Mc 9, 34). Ta có thể nói rằng vị Thầy đã thấy cần minh hoạ một lời giáo huấn đòi hỏi như thế bằng tài hùng biện của một hành vi giàu lòng nhân hậu, Ngài ôm một đứa trẻ, – theo những tiêu chuẩn của thời đó – chẳng có giá trị gì, và, như thế, đồng hoá chính mình với trẻ nhỏ đó: “Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy” (Mc 9, 37).

Trong Thánh lễ này kết thúc Đại Hội Thánh Mẫu học Quốc tế lần thứ XX và Ngày Năm Thánh Quốc tế Các Đền thánh Đức Mẹ, tôi muốn lấy hình ảnh tin mừng khác thường này làm chủ đề suy tư. Từ đó phát sinh một giáo huấn về Đức Kitô, và cách gián tiếp, về Đức Maria, trước khi là một giáo huấn luân lý.

Khi ôm hôn đứa trẻ, trước hết Đức Kitô biểu lộ một tâm hồn nhạy cảm, nhiều cảm xúc và tình yêu. Trong tâm hồn Ngài, trước tiên có lòng nhân hậu của Chúa Cha, Đấng từ muôn thuở, trong Chúa Thánh Thần, yêu mến Ngài và nhìn thấy trong khuôn mặt nhân loại của Ngài “Chúa Con yêu dấu” Đấng mà Người rất hài long (x. Mc 1, 11; 9, 7). Sau đó có lòng âu yến hoàn toàn nữ tính và từ mẫu mà Đức Maria đã bao bọc Ngài suốt những năm dài sống tại ngôi nhà ở Nazarét. Truyền thống kitô giáo, nhất là vào thời Trung cổ, thường đã dừng lại để chiêm ngắm Đức Trinh Nữ ẩm bế Hài nhi Giêsu. Aelred Rievaulx, chẳng hạn, thân ái thưa chuyện với Đức Maria, mời gọi Mẹ ôm lấy Chúa Con mà, sau ba ngày, Mẹ đã tìm thấy trong đền thánh (x. Lc 2, 40-50). “Ôi Bà rất dịu hiền, hãy ôm chặt Đấng mà Bà yêu mến, hãy giơ tay ôm ấp người, ôm hôn Người, và vui hưởng bù lại vì đã mất con ba ngày” (De Iesus puero duodenni 8: SCh 60, p. 64).

Thiên Chúa đến với Đức Maria trong sự khiêm hạ của Mẹ

2. “Ai muốn làm người đứng đầu, thì phải làm người rốt hết, và làm người phục vụ mọi người” (Mc 9, 35). Hình ảnh Đức Giêsu ôm ấp một em bé diễn tả sống động nguyên tắc này. Chính Con Người Đức Giêsu là mẫu gương trọn hảo cho nguyên tắc này, và Đức Maria cũng vậy.

Không ai có thể nói mình là người “trên hết” ngoại trừ Đức Giêsu. Quả thế chính Đức Giêsu là “Khởi nguyên và Cùng tận”, là “Alpha và Omega”, (x. Kh 22, 13), là phản chiếu vinh quang Chúa Cha (x. Dt 1, 3). Trong biến cố Phục sinh, Chúa Cha đã ban cho Ngài “danh hiệu trỗi vượt trên muôn ngàn danh hiệu” (PI 2, 9). Tuy nhiên, trong cuộc Khổ nạn, Ngài cũng cho thấy mình là “người cùng rốt” và là “người đầy to của mọi người”, khi không ngần ngại rửa chân cho các môn đệ (x. Ga 13,14)

Đức Maria bắt chước sự hạ mình của Đức Giêsu thật sát biết bao! Mặc dù được trao cho sứ mạng là Mẹ Thiên Chúa và được những đặc ân vượt trên hết mọi tạo vật nhưng Mẹ vẫn trước hết và trên hết nhận mình là nữ tì hèn mọn của Đức Chúa (Lc 1, 38.48), và dâng hiến trọn vẹn để phục vụ Chúa Con. Với tinh thần sẵn sàng vâng phục, Mẹ cũng làm cho mình thành “tôi tớ” của mọi người. Điều này được thấy rõ trong Tin Mừng từ đoạn Đức Maria Viếng thăm đến Tiệc cưới Cana.

3. Đây chính là lý do tại sao nguyên tắc Đức Giêsu nói trong Tin mừng cũng làm nổi bật sự cao cả của Đức Maria. “Chỗ đứng cao cả” của Mẹ bắt nguồn từ sự “khiêm hạ” của Mẹ. Chính trong sự khiêm hạ này mà Thiên Chúa đã đến với Mẹ, đổ tràn ơn huệ của Người trên Mẹ và làm cho Mẹ thành “kecharitomene”, Đấng “đầy ân sủng” (Lc 1, 28). Chính Mẹ đã tuyên xưng trong kinh Magnificat: “Phận nữ tỳ hèn mọn, Người đoái thương nhìn tới … Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi biết bao điều cao cả” (Lc 1, 48- 49).

Trong Đại Hội Thánh Mẫu vừa mới kết thúc, anh chị em đã chăm chú nhìn đến những “điều cao cả” đã điểm trang Đức Maria, phản ánh trong chiều kích nội tâm sâu kín nhất, tức là mối liên hệ rất đặc biệt của Mẹ với Thiên Chúa Ba Ngôi. Nếu Đức Maria là Theotokos, Mẹ của Con Một Thiên Chúa, thì tại sao chúng ta lại ngạc nhiên khi thấy Mẹ vui hưởng mối liên hệ hoàn toàn độc nhất với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần?

Mối liên hệ này chắc chắn không tránh cho Mẹ, trong cuộc đời trần thế, khỏi những cố gắng của thân phận làm người: Đức Maria đã sống trọn vẹn thực tại hằng ngày của biết bao gia đình hèn kém vào thời ấy, Mẹ cũng biết đến sự nghèo nàn, đau khổ, trốn chạy, lưu đày, hiểu lầm. Vì thế sự cao trọng thiêng liêng của Mẹ không làm cho Mẹ trở nên “xa cách” chúng ta; Mẹ đi trước con đường của chúng ta và liên đới với chúng ta trong cuộc “lữ hành đức tin” (Lumen gentium, số 58). Nhưng trong cuộc hành trình nội tâm này, Đức Maria đã tin tưởng tuyệt đối vào kế hoạch của Thiên Chúa. Chính trong chiều sâu thẳm của lòng trung thành này làm phát sinh sự cao trọng tuyệt vời làm cho Mẹ trở nên “người hèn mọn và được tôn vinh hơn bất cứ tạo vật nào” (Dante, Par XXXIII, 2).

Tư cách làm Mẹ của Đức Maria ban cho Mẹ một sự thánh thiện trổi vượt.

4. Trong con mắt chúng ta, Đức Maria trước tiên là “người nữ yêu dấu” của Chúa Cha (Lumen gentium, n. 53). Nếu tất cả chúng ta được Thiên Chúa mời gọi “trở nên con của Người nhờ Chúa Giêsu” (x. Eph 1, 5), làm “con trong Chúa Con”, thì điều này lại đúng cách đặc biệt cho Mẹ, Đấng có đặc ân là có thể nhắc lại trọn vẹn theo bình diện nhân loại những lời mà Chúa Cha đã nói với Đức Giêsu : “Con là Con yêu dấu của Ta” (x. Lc 3, 22; 2, 48). Vì chức vụ làm Mẹ, Mẹ đã được ban cho sự thánh thiện trỗi vượt mà Chúa Cha âu yếm để mắt tới.

Sở dĩ Đức Maria có một liên hệ duy nhất với Ngôi Hai Thiên Chúa, Lời đã mặc lấy xác phàm, là vì Mẹ đã trực tiếp tham dự vào Mầu Nhiệm Nhập thể. Mẹ là Mẹ của Ngài và vì Đức Kitô kính trọng và yêu thương Mẹ. Đồng thời, Mẹ nhìn nhận Ngài là Thiên Chúa và là Đức Chúa, bằng cách biến mình trở nên một người môn đệ có tâm hồn lắng nghe và trung tín (x. Lc 2, 19, 51), và trở nên người liên kết cách quảng đại với công trình Cứu chuộc. Trong Ngôi Lời nhập thể và trong Đức Maria, khoảng cách vô biên giữa Đấng tạo hoa và tạo vật trở nên vô cùng gần gũi; các Ngài là nơi thánh thiêng diễn ra sự kết hiệp nhiệm mầu giữa thần tính với nhân tính, là nơi Ba Ngôi Thiên Chúa được mạc khải lần đầu tiên và là nơi Đức Maria đại diện cho một nhân loại mới, sẵn sàng nối lại cuộc đối thoại của Giao ước trong thái độ yêu thương và vâng phục.

5. Và rồi ta có thể nói gì về mối liên hệ giữa Mẹ và Chúa Thánh Thần? Đức Maria là “nhà tạm” tinh sạch nhất cho Chúa Thánh Thần ngự vào. Truyền thống Kitô giáo xem Đức Maria như là nguyên mẫu của sự đáp trả ngoan ngùy với tác động bên trong của Chúa Thánh Thần, là mẫu gương cho sự đón nhận trọn vẹn những ân huệ của Người. Chúa Thánh Thần nâng đỡ đức tin, củng cố đức cậy và đốt cháy lên ngọn lửa yêu mến của Mẹ. Chúa Thánh Thần làm cho sự trinh khiết Mẹ sinh nhiều hoa trái và thúc đẩy Mẹ hát lên bài thánh ca của niềm vui. Chúa Thánh Thần soi sáng việc suy niệm Lời Chua của Mẹ, dần dần mở lòng Mẹ để hiểu sứ mạng của Chúa Con. Chính Chúa Thánh Thần lại đỡ nâng Mẹ đớn đau trên đồi Canvê và chuẩn bị Mẹ đang chờ đợi và cầu nguyện ở Phòng lầu trên, hầu đón nhận sự tuôn đổ tràn lan những ơn thiêng vào ngày lễ Ngũ Tuần.

Năm Thánh của Chúa Con cũng là Năm Thánh của người Mẹ

6. Anh chị em thân mến! Trước mầu nhiệm này của ân sủng, ta thấy rõ là hai biến cố mà việc cử hành Bí Tích Thánh Thể gắn liền với nhau, thích hợp như thế nào đối với Năm Thánh: Đại Hội Thánh Mẫu học Quốc tế và Năm Thánh Quốc tế của các Đền thánh Đức Mẹ. Không phải chúng ta đang kỷ niệm 2000 năm sinh nhật Đức Giêsu đó sao ? Vậy thì cũng là tự nhiên, Năm Thánh của Chúa Con cũng phải là Năm Thánh của người Mẹ! Cũng vì thế chúng ta hy vọng rằng, trong những hoa trái của năm hồng phúc này, cũng như hoa trái của tình yêu lớn hơn dành cho Đức Ki-tô, sẽ có những hoa trái của lòng sùng kính được đổi mới dành cho Đức Maria. Quả thế, Đức Maria phải được yêu mến và tôn kính cách sâu xa nhưng với một lòng sùng kính, để đích thực:

– cần phải cắm rễ sâu trong Kinh Thánh và Truyền thống, trước hết làm nên phần lớn của phụng vụ và rút ra từ đó chiều hướng lành mạnh cho những biểu lộ bột phát nhất của lòng đạo đức bình dân;

– cần phải được diễn tả qua một nỗ lực bắt chước Đấng Toàn Thánh theo một cách thức của sự hoàn thiện cá nhân;

– cần phải tránh xa mọi hình thức dị đoan và cả tin, khi đón nhận những bày tỏ lạ lùng mà Đức Trinh Nữ thường muốn ban cho vì lợi ích của dân Chúa, theo phương thế đúng đắn, phù hợp với sự biện phân của giáo hội;

– phải luôn có khả năng trở về với nguồn mạch phát xuất sự cao cả của Đức Maria, trở nên lời kinh Magnificat không ngừng để ca ngợi Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

7. Anh Chị em thân mến! Đức Giêsu đã nói với chúng ta trong Tin Mừng: “Bất cứ ai đón nhận một em nhỏ vì danh Ta là đón nhận Ta”. Người cũng có thể nói với chúng ta điều còn thích hợp hơn là: “Bất cứ ai đón nhận Mẹ Ta là đón nhận Ta”. Và Đức Maria, về phần mình, khi được đón nhận với tình con thảo, một lần nữa chỉ về Chúa Con cho chúng ta như Mẹ đã làm tại tiệc cưới Cana: “Hãy làm tất cả những gì Người bảo các anh” (Ga 2, 5).

Các bạn thân mến,

Ước gì đó là lời nhắn nhủ của việc cử hành Năm Thánh hôm nay, cuộc cử hành nối kết Đức Kitô và Mẹ rất thánh Người trong một lời ngợi khen. Tôi hy vọng rằng mỗi người trong anh chị em sẽ nhận được dồi dào hoa trái thiêng liêng từ đó và được khích lệ để đích thực đổi mới đời sống. Ad Jesum per Mariam. Amen.

+ Gioan-Phaolô II

HÀNH VI PHÓ DÂNG CHO ĐỨC MARIA

1. “Này bà, đây là con bà!” (Ga 19,26).

Lạy Mẹ yêu dấu, càng đến gần cuối Năm Thánh này,

khi Mẹ trao ban một lần nữa cho chúng con Đức Giêsu,

Hoa quả phúc lộc bởi cung lòng rất tinh tuyền của Mẹ,

Ngôi Lời mặc lấy xác phàm, Đấng Cứu chuộc trần gian,

thì chúng con cang nghe rõ hơn tiếng vọng dịu dàng của lời Người

trao phó chúng con cho Mẹ, biến Mẹ thành Hiền mẫu của chúng con:

“Này Bà, đây là con Bà!”

Khi trao phó Tông đồ Gioan

và cùng với ông, trao phó con cái của Hội Thánh và mọi người cho Mẹ,

Chúa Kitô không giảm thiểu nhưng đã xác nhận một lần nữa

vai trò Người là Đấng Cứu chuộc duy nhất của trần gian.

Mẹ là anh huy hoàng không khi nao che khuất anh sang của Chua Kitô,

vì Mẹ tồn tại trong Người và nhờ Người.

Tất cả nơi Mẹ là tiếng xin vâng: Mẹ là Đấng Vô Nhiễm,

nơi Mẹ chiếu toả sự viên mãn của ân sủng.

Vì thế, này đây con cái Mẹ đang quây quần trước nhan Mẹ

vào lúc hừng đông của thiên niên kỷ mới.

Hội Thánh ngày hôm nay, qua tiếng nói của người kế vị thánh Phêrô,

hiệp nhất với rất nhiều Giám mục tụ họp về nơi đây

từ khắp nơi trên thế giới

tìm chỗ nương náu nơi sự chở che âu yếm của Mẹ

và tin tưởng cầu xin sự trợ giúp của Mẹ

trước những thách đố ẩn giấu trong tương lai.

2. Trong năm hồng phúc này,

vô vàn người đã nếm cảm được niềm vui ngập tràn

do lòng thương xót của Chúa Cha đã ban trong Chúa Kitô.

Trong các Giáo hội địa phương trên khắp thế giới

và đặc biệt hơn nơi trung tâm này của kitô giáo,

đoàn người đông đảo nhất đã đón nhận quà tặng này.

Nơi đây lòng nhiệt thành của người trẻ đã vang lên,

nơi đây người bệnh đã dâng lời cầu nguyện.

Nơi đây đã quy tụ các linh mục và tu sĩ, nghệ sĩ và nhà báo,

công nhân và giới trí thức, trẻ em và người lớn,

và tất cả những ai đã tin nhận Người Con yêu dấu của Mẹ,

Ngôi Lời mặc lấy xác phàm trong lòng Mẹ.

Hỡi Mẹ yêu dấu, xin Mẹ cầu bầu cho chúng con

để những hoa trái của Năm Thánh này không mất đi

và để cho hạt giống của ân sủng phát triển tới tầm vóc viên mãn

là sự thánh thiện mà chúng con được kêu gọi tới.

3. Ngày hôm nay chúng con muốn phó dâng cho Mẹ

tương lai đang chờ đợi chúng con

và cầu xin Mẹ ở với chúng con trên bước đường chúng con đi.

Chúng con là những người nam nữ đang ở trong một thời đại kỳ diệu,

đem lại sự hồ hởi nhưng cũng đầy mâu thuẫn.

Nhân loại ngày nay có được những sức mạnh chưa từng có:

chúng con có thể biến thế giới này thành một ngôi vườn

hay phá hủy thành một đống gạch vụn.

Chúng con đã phát minh ra những khả năng đáng kinh ngạc

để can thiệp vào ngay chính nguồn mạch của sự sống:

con người có thể sử dụng quyền lực này để làm điều tốt,

trong những giới hạn của quy tắc đạo đức,

hay nhường bước cho niềm kiêu ngạo thiển cận

của một nền khoa học không chấp nhận giới hạn nào cả

và chà đạp lòng kính trọng dành cho mỗi con người.

Ngày nay hơn bao giờ hết,

nhân loại đang đứng trước ngã tư đường.

Và lại một lần nữa, lạy Đức Trinh Nữ rất thánh,

chỉ nơi Đức Giêsu, Con Mẹ, là có ơn cứu chuộc viên mãn và duy nhất.

4.Vì thế, lạy Mẹ, như Tông đồ Gioan,

chúng con muốn đưa Mẹ về nhà chúng con (x. Ga 19,27)

để chúng con học nơi Mẹ cách trở nên giống Con Mẹ.

“Này Bà, đây là con của Bà”.

Này đây chúng con đứng trước nhan Mẹ phó dâng cho sự chăm sóc hiền mẫu của Mẹ,

chính chúng con, Hội Thánh và toàn thể thế giới.

Xin cầu cùng Con yêu dấu của Mẹ

để Người ban dư tràn cho chúng con Chúa Thánh Thần,

Thần khí sự thật, nguồn mạch sự sống.

Xin hãy đón nhận Thánh Khí cho chúng con và cùng với chúng con,

như xưa tại cộng đoàn tiên khởi quy tụ quanh Mẹ

ở Giêrusalem vào ngày lễ Ngũ Tuần (Cv 1,14).

Nguyện xin Thánh Khí mở rộng lòng chúng con để đón nhận công lý và tình

thương

và dẫn dắt các dân tộc va quốc gia biết cảm thông lẫn nhau

và kiên quyết ước muốn hoà bình.

Chúng con phó dâng cho Mẹ tất cả mọi người, bắt đầu từ những người yếu kém

nhất:

những trẻ thơ chưa được sinh ra

và những trẻ sinh ra trong nghèo nàn và đau khổ,

những thanh niên đang tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống,

những người thất nghiệp,

và những ai phải chịu đói khát và bệnh tật.

Chúng con phó dâng cho Mẹ tất cả các gia đình đang lục đục,

những người già không ai giúp đỡ,

và tất của những ai đang cô đơn và không có hi vọng.

5. Lạy Mẹ, Mẹ biết đến những đau khổ và hy vọng của Hội Thánh và thế giới:

xin hãy đến trợ giúp con cái Mẹ trong cơn thử thách hằng ngày

mà cuộc sống đem đến cho mỗi người,

và nhờ những cố gắng của tất cả mọi người,

xin đừng để bong tối chế ngự ánh sang.

Với Mẹ, là Hừng đông của ơn Cứu chuộc,

chúng con cam kết thực hiện cuộc hành trình qua Thiên niên kỷ mới

làm sao để nhờ Mẹ hướng dẫn,

mọi người có thể nhận biết Chúa Kitô,

ánh sáng của trần gian và Đấng Cứu độ duy nhất,

Đấng hằng hiển trị cùng với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần

đến muôn thuở muôn đời. Amen.

Phan Du Sinh