Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Giám Mục Giáo Phận Đà Lạt và cũng là Chủ Tịch Ủy Ban Truyền Giáo của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, vừa tới thăm giáo dân nguyên quán Đà Lạt tại Quận Cam vào ngày 6 tháng 7 vừa qua sau khi đã giảng thuyết cho Khóa Giáo Lý ở Baton Rouge, Louisana. Nhân dịp này Ngài cũng đã tới thăm Đức Tân Giám Mục Đominicô Mai Thanh Lương để chúc mừng Đức Tân Giám Mục vừa được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá tại Giáo Phận Orange đồng thời chia sẻ với Đức Cha những kinh nghiệm về công tác truyền giáo, đặc biệt cho đồng bào Thượng. Vào sáng ngày 8 tháng 7, Đức Cha cũng đã ưu ái dành cho đặc phái viên Hiệp Nhất một cuộc phỏng vấn chớp nhoáng về tình hình giáo phận Đà Lạt.

Bằng một giọng nói hăng say và cởi mở, Đức Cha Nguyễn Văn Nhơn đã cho biết mối quan tâm đặc biệt của Đức Cha là công cuộc truyền giáo cho đồng bào Thượng tại giáo phận Đà Lạt của Ngài. Ngài cho biết trong tổng số 240,000 đồng bào Thượng, mới chỉ có 40,000 đồng bào theo đạo Công Giáo.

Là người sinh trưởng tại Đà Lạt, Đức Cha đã rất thông hiểu về tình trạng giáo dân Đà Lạt, đặc biệt đời sống của đồng bào Thượng. Để đem Chúa đến cho đồng bào Thượng, theo Đức Cha, cần phải có nhiều điều kiện căn bản: thứ nhất, những nhà nguyện được xây cất đơn sơ theo tinh thần của đồng bào Thượng vì nơi đây quy tụ tất cả những sinh hoạt mục vụ, từ việc cử hành thánh lễ tới việc học giáo lý v.v..; thứ đến là việc đào tạo giáo lý viên; cuối cùng sách vở, tài liệu và các phương tiện truyền giáo khác.

Tuy nhiên, theo Đức Cha, để công cuộc truyền giáo nơi đồng bào Thượng được thành công và vững bền, vấn đề phát triển con người về mặt văn hóa, xã hội và kinh tế phải được coi là công tác hàng đầu. Lý do vì đồng bào Thượng đa số vẫn còn túng thiếu và trình độ văn hóa cũng còn thấp kém. Việc phát triển con người này bao gồm từ việc dạy cho họ biết trồng cấy theo phương pháp tân tiến, lo vấn đề lương thực, y tế và văn hóa.

Chính vì vậy mà trong những năm vừa qua, Đức Cha đã phát động chiến dịch giúp nâng cao trình độ văn hóa của đồng bào Thượng bằng cách kêu gọi những người có lòng cùng với giáo phận tài trợ việc giáo dục các con em nghèo túng mỗi năm 25 Mỹ Kim để các em có thể học từ mẫu giáo tới hết bậc tiểu học gồm 2 năm mẫu giáo và 5 năm tiểu học. Trong 4 năm qua, đã có 431 em được trợ giúp trong chương trình này. Những em này sau đó có cơ hội học cao lên và trong tương lai sẽ trở thành những giáo lý viên hoặc những tu sĩ, Linh Mục.

Đức Cha cho biết hiện nay tại giáo phận Đà Lạt có thầy Phó Tế Brel, nói rất giỏi tiếng Việt, tuy chịu chức 7 năm rồi nhưng vẫn chưa được lãnh chức Linh Mục. Ngoài ra, còn có Thầy Choẻh hiện đang học năm thứ tư trong đại chủng viện và hy vọng sẽ được truyền chức Linh Mục trong những năm sắp tới.

Đức Cha cũng cho biết đồng bào Thượng tại Tây Nguyên gồm 5 sắc tộc chính: Kôhô, RaĐê, Giarai, Bahnar và Sơ-đăng. Riêng tại Đà Lạt, đa số đồng bào Thượng là người Kôhô.

Về mặt y tế, tại các giáo xứ nơi có đông đồng bào Thượng, từ năm 1995, Đức Cha đã cho thành lập các “tủ thuốc gia đình” (việc thành lập các trạm y tế phải cần có giấy phép), trong đó có những thứ thuốc thông dụng để cấp phát cho đồng bào trong những lúc cần kíp. Mỗi tủ thuốc này mỗi năm chi phí chừng 145 Mỹ Kim.

Nhưng nhu cầu cấp thiết trong việc đem Lời Chúa tới đồng bào Thượng vẫn là các Thánh Đường vì nhiều đồng bào Thượng phải đi rất xa, có khi cả hàng chục cây số mới tới được các nhà thờ. Một số nguyện đường hiện có rất nhỏ bé, bà con phải đứng cả ở bên ngoài để dự Thánh Lễ, bất kể mưa gió.

Hiện nay, Đức Cha đang dự trù xây 3 thánh đường: một thánh đường ở Tutra, gần Đơn Dương, để phục vụ cho 3,000 giáo dân ở 3 thôn. Nhà thờ thứ 2 tại Kaming, Di Linh với 1200 giáo dân. Nhà thờ thứ 3 gần Tân Hà, Bảo Lộc và khi Ngài về sẽ đặt viên đá đầu tiên xây cất và hy vọng vào Giáng Sinh sẽ xong. Ngoài ra còn có những nơi khác rất cần nhà thờ như B’ Đơr và Tam Bố tại Di Linh.

Đức Cha cũng đề cao sự hy sinh và tinh thần phục vụ của nhiều Linh Mục và tu sĩ nam nữ đang phục vụ trong các xứ Thượng trong đó có Linh Mục Phạm Minh Sơn, một chuyên viên về đồng bào Thượng. Hiện Cha Sơn đang soạn Kinh Thánh và dịch Sách Lễ sang tiếng Thượng.

Một trong những công tác đặc biệt khác mà ít người biết đến, đó là việc sưu tập các kỷ vật và những di tích của người Thượng. Tại Tòa Giám Mục, Đức Cha đã dành một phòng nhỏ để trưng bầy những món kỷ vật quý giá của đồng bào Thượng tặng Ngài mỗi dịp Ngài đi kinh lý. Đức Cha nói đùa: “Đi thăm Việt Nam mà chưa tới thăm Đà Lạt là chưa tới Việt Nam. Đi thăm Đà Lạt mà chưa thăm Tòa Giám Mục là chưa tới Đà Lạt. Tới Tòa Giám Mục mà chưa gặp Đức Cha Nhơn là chưa gọi là đã thăm Tòa Giám Mục. Gặp Đức Giám Mục mà chưa vào xem “phòng triển lãm” trong Tòa Giám Mục để chiêm ngưỡng các đồ sưu tầm về đồng bào Thượng của Đức Cha là chưa gọi là gặp Đức Cha”. Vậy bà con nào tới Đà Lạt, nhớ xin vào xem cho bằng được phòng triển lãm quý giá của Đức Cha.

Cuối cùng Đức Cha kêu gọi, không những chỉ riêng giáo dân gốc giáo phận Đà Lạt mà tất cả giáo dân Việt Nam ở hải ngoại quan tâm tới công cuộc truyền giáo đặc biệt cho đồng bào Thượng tại Đà Lạt, xin tiếp tay với Đức Cha trong các chương trình phát triển con người, cụ thể qua việc hỗ trợ các em học sinh nghèo, chương trình “tủ thuốc gia đình” và chương trình thực hiện những thánh đường đơn sơ mang tính chất văn hóa đặc thù của đồng bào Thượng. Mọi đóng góp xin gửi thẳng về:

Tòa Giám Mục Đà Lạt
9 Nguyễn Thái Học
TP Đàlạt, Lâm Đồng
Việt Nam.

Ls Phạm Văn Phổ