Anh chị em rất thân yêu,

Chúng ta vừa cùng các em thiếu nhi khám phá ý nghĩa của mầu nhiệm Giáng Sinh, mầu nhiệm được dành riêng cho các trẻ em nghèo khó như cô bé bán diêm, như các mục đồng… nhưng đó là ý nghĩa rút ra từ lịch sử của mầu nhiệm. Lời tiên tri Isaia đã được thực hiện 2000 năm trước đây… phải được nhân lên qua các thời đại “Cái ách nặng nề trên người nó, cái gông nằm trên vai nó, cái vương trượng quyền của kẻ áp bức… Chúa sẽ nghiền nát ra… đó là sứ vụ của người Kitô hữu : “Trong số các nguyên tắc ấy nên đặc biệt nhắc lại ở đây ”tình yêu thương ưu tiên dành cho người nghèo” (17), dưới ánh sáng tầm quan trọng trổi vượt của đức bác ái, vốn được toàn thể truyền thống Kitô giáo làm chứng, bắt đầu từ truyền thống của Giáo Hội nguyên thủy (Xc Cv 4,32-36; 1 Cr 16,1; 2 Cr 8-9; Gal 2,10). ”Mỗi người hãy thi hành phận vụ của mình và đừng trì hoãn” đó là điều Đức Lêô 13 đã viết hồi năm 1891, và ngài thêm rằng: ”Về phần mình, Giáo Hội sẽ không bao giờ thiếu sót công việc bổn phận bằng bất cứ cách nào” (19). Ý thức này ngày nay cũng tháp tùng hoạt động của Giáo Hội đối với người nghèo, trong đó Giáo Hội nhìn thấy Chúa Kitô (19) và luôn nghe văng vẳng trong tâm hồn mình mệnh lệnh của vị Vua Hòa Bình nói với các Tông Đồ: ”Chính các con hãy cho họ ăn đi” (Lc 9,13). Trung thành với lời mời gọi của Chúa, cộng đồng Kitô giáo sẽ không quên bảo đảm với toàn thể gia đình nhân loại sự hỗ trợ trong những nỗ lực liên đới một cách sáng tạo, không những để rộng ban những gì là thừa thãi, nhưng nhất là để thay đổi ”lối sống, những kiểu mẫu sản xuất và tiêu thụ, những cơ cấu quyền bính được củng cố đang điều hành các xã hội ngày nay” (20). Tôi nồng nhiệt mời gọi mỗi môn đệ Chúa Kitô, cũng như mỗi người thiện chí, vào đầu năm mới này, hãy mở rộng con tim đối với những nhu cầu của người nghèo và làm những gì cụ thể có thể giúp đỡ họ. Thực vậy, châm ngôn này vẫn luôn đúng, đó là ”bài trừ nghèo đói chính là xây dựng hòa bình”. Đó là sứ điệp của Đức Thánh Cha Benedicto XVI mà tôi muốn mượn để diễn tả sứ điệp đêm nay.” 

Muốn thi hành sứ điệp Giáng Sinh ấy, chúng ta chắc chắn phải nghe lời kêu gọi của Thánh Phaolô “chúng ta phải từ bỏ lối sống vô luân và những đam mê trần tục, mà sống chừng mực, công chính và đạo đức ở thế gian này”, nếu không chúng ta không thể chia sẻ với hài nhi Giêsu tâm tình của Người đêm nay “từ bỏ mọi sự để mang lấy thân phận của người nghèo”.

Nhưng có điều quan trọng hơn mà bằng ít giòng vắn tắt Thánh sử Luca muốn lưu ý chúng ta đến không chỉ cái nghèo về vật chất, mà phải nói cái nghèo lớn hơn mà Hài Nhi Giêsu muốn cứu vớt : đó là cái nghèo tinh thần, cái nghèo xuất phát từ tham vọng của giai cấp thống trị : Hài Nhi sinh ra trong bối cảnh ấy, để thay đổi từ bên trong khiến cho thế giới con người sinh sống trở nên thế giới huynh đệ. Đức Thánh Cha Bênêdictô cũng nhấn mạnh đến cuộc chiến đấu với cái nghèo tinh thần này “chúng ta biết rằng có những thứ nghèo đói không thuộc vật chất, và chúng không phải là hậu quả trực tiếp và đương nhiên của sự thiếu thốn vật chất. Ví dụ, trong các xã hội sung túc và tiến bộ, có tình trạng những người bị gạt ra ngoài lề, họ nghèo về tương quan, về luân lý và tinh thần: đó là những người bị mất định hướng trong nội tâm, mặc dù sống trong sung túc về kinh tế, nhưng họ vẫn không cảm thấy thoải mái và thấy khó chịu. Một đàng tôi nghĩ đến điều gọi là ”chậm tiến về tinh thần” (2), và đàng khác, tôi nghĩ đến những hậu quả tiêu cực của sự ”siêu phát triển” (3). Tôi cũng không quên rằng, trong các xã hội gọi là ”nghèo”, sự tăng trưởng kinh tế thường bị cản trở vì những chướng ngại văn hóa, không cho phép sử dụng đúng đắn các nguồn tài nguyên. Dầu sao đi nữa, điều rất đúng là mỗi hình thức nghèo đói đều có căn cội là sự thiếu tôn trọng phẩm giá siêu việt của nhân vị. Khi con người không được coi trọng trong ơn gọi toàn diện của họ và khi người ta không tôn trọng những đòi hỏi của một nền ”sinh thái học về con người” (4) thì những năng động xấu xa của nghèo đói cũng bùng lên.” Công cuộc giải thóat con người khỏi cái nghèo tinh thần này là mục tiêu của công cuộc giáo dục Kitô giáo. Một nền giáo dục khởi đi từ Gia Đình, đúng như mầu nhiệm giáng sinh muốn nói lên khi công cuộc cứu độ của Thiên Chúa đã khởi sự từ một gia đình trong đêm nay : Gia Đình Nazareth.

Chớ gì mỗi gia đình chúng ta trong năm nay hiểu được lòng của Chúa Hài Nhi trong đêm linh thánh này để chấn chỉnh giáo dục gia đình theo gương Gia Đình Thánh Nazareth để từ mỗi mái gia đình vang lên lời chúc của Sứ Thần “Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời và bình an dưới thế cho người thiện tâm”.

Lm. Giuse Nguyễn Hữu Duyên

Quản Nhiệm Gx. Bảo Lộc