Ngày 01/05/2010, lễ kính Thánh Giuse Thợ – Bổn mạng các gia trưởng, cũng là ngày hội ngộ Giới Gia trưởng Giáo phận Đà Lạt lần đầu tiên được tổ chức. Giáo hạt Bảo Lộc đã vinh dự chào đón trên 1.500 gia trưởng từ khắp các giáo xứ, giáo sở trong toàn Giáo phận về tham dự đại hội lịch sử này.

Tại Nhà thờ Giáo xứ Bảo Lộc, mở đầu buổi họp mặt trong bầu không khí đầm ấm và thánh thiêng, Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn – Giám mục Giáo phận Đà Lạt đã có buổi gặp gỡ, chia sẻ thân tình với các gia trưởng về vai trò, nhiệm vụ của người đàn ông trong gia đình và ngoài xã hội. Qua mẫu gương sống động của Thánh Giuse, Đức Cha tha thiết mong muốn các gia trưởng hãy biết nhìn lại chính mình, tự kiểm điểm vai trò trách nhiệm cốt lõi đối với mái ấm gia đình.

Gia trưởng – Với căn tính là người chồng phải như thế nào?

Để cuộc sống hôn nhân luôn được hòa thuận, êm ấm, người gia trưởng không nên quá cứng rắn, áp đặt lối sống cũ hay mang nặng tư tưởng phong kiến theo kiểu người chồng là độc tôn, là trụ cột duy nhất nắm giữ và quyết định mọi sinh hoạt trong nhà. Xã hội ngày càng phát triển, cái nhìn xưa cũ về người chồng trong gia đình cũng đã có nhiều thay đổi. Vì thế, người chồng hôm nay cần có sự chọn lựa, chắt lọc tinh tế; những gì thuộc về truyền thống tốt đẹp thì gìn giữ, còn những tư duy hủ lậu, không còn thích hợp thì nên quảng đại loại bỏ.

Chúng ta cũng phải nhìn nhận rằng vai trò của người vợ trong gia đình thời hiện đại đã rất khác trước. Họ cũng phải kề vai sát cánh với chồng để lo toan kinh tế, xây dựng tổ ấm và nuôi dạy con cái. Nhiều người vợ ngày nay ra ngoài xã hội còn nắm giữ những trọng trách, vị trí quan trọng và được tập thể kính trọng, nể phục. Do đó, người gia trưởng hôm nay phải thấu hiểu những lĩnh vực trách nhiệm của mình cũng như của vợ, qua đó thấu cảm công việc của nhau để tôn trọng, đỡ đần và hỗ trợ nhau, tạo nên sự hài hòa tuyệt vời trong đời sống gia đình.

Trong dòng chảy của cuộc sống, người chồng cần có sự quan sát tinh tế, thấu đáo để luôn cảm thông, chia sẻ với người bạn đời của mình; biết tìm kiếm những phương cách thiết thực để san bằng những xô lệch trong quan niệm, định kiến, cùng nhau hướng tới một đời sống gia đình hòa hợp, an bình. Thậm chí, người gia trưởng đôi khi phải biết đè nén cái tôi ích kỷ, chấp nhận hy sinh và dung hòa mọi sự để tìm đến sự hiểu nhau, giúp hai trái tim cùng nhìn về một hướng.

Gia trưởng – Với căn tính là người cha phải ra sao?

Người cha phải là người biết hướng dẫn và điều khiển gia đình mình theo tinh thần Tin Mừng. Cha có trách nhiệm cùng với mẹ nuôi nấng, giáo dục con cái nên người và trở thành những người con thảo của Thiên Chúa. Người cha cần tuyệt đối tránh thói độc tài, áp đặt hay cấm đoán mù quáng, ngược lại nên sống chan hòa, cởi mở để con cái cảm nhận được sự bao dung mà không phải sợ sệt, xa lánh. Cha phải luôn để mắt nắm bắt nếp sinh hoạt, quá trình phát triển thể lý lẫn đạo đức của con cái. Mặc dù con cái càng lớn thì công việc này càng gặp nhiều khó khăn, thử thách, nhưng người cha không bao giờ được phép thoái thác, trái lại phải luôn bám sát để uốn nắn, nâng đỡ, giúp các con phát triển toàn diện về cả nhân bản, đạo đức, học vấn lẫn sức khỏe.

Trong phần cuối của buổi chia sẻ, Đức Cha Phêrô đã đưa ra hai gợi ý sâu sắc để các gia trưởng cùng thảo luận và đúc kết kinh nghiệm sống với nhau:

1. Với tư cách là người đứng đầu trong gia đình và khi ra ngoài xã hội, người gia trưởng Công giáo phải sống Lời Chúa, thực thi Giới răn Chúa như thế nào?

2. Tại một số gia đình hiện nay, con cái phải xa mái ấm sớm để đi học, đi làm, khiến những bữa cơm gia đình thường xuyên vắng mặt. Những buổi đọc kinh tối cũng ít dần đi hoặc không còn nữa. Tại sao lại có hiện tượng đó và cách sửa đổi ra sao?

Dưới sự điều phối của Cha Giuse – Quản hạt Bảo Lộc, các gia trưởng đến từ các Giáo xứ Phú Hiệp, Di Linh, Thanh Xuân, Tân Thanh, Tân Rai, Tân Hóa… đã thảo luận sôi nổi và đưa ra nhiều biện pháp thiết thực dựa trên chính trải nghiệm sống của gia đình mình. Mọi người đồng lòng khẳng định: Người gia trưởng trước hết phải sống đạo đức, mẫu mực và luôn là tấm gương sáng cho con cái noi theo. Dù ở trong nhà hay bước ra ngoài xã hội, họ đều phải thể hiện một lối sống công bằng, mang tấm lòng bác ái, vị tha, biết giúp đỡ và biết sống cho người khác.

Đối diện với hiện trạng con cái tại một số gia đình có lối sống quá tự do, phóng khoáng, sinh hoạt thiếu nề nếp và xao nhãng việc đạo đức, đại hội đã hiến kế nhiều phương pháp rất cụ thể. Đơn cử như việc giờ kinh tối trong gia đình hiện nay đang bị xem nhẹ bởi nhiều lý do: Các con bận giờ học thêm, cha mẹ mải xem tivi, con cái ăn cơm xong là đi chơi với bạn bè… Có hàng trăm lý do để người ta trì hoãn việc đọc kinh. Trước thực trạng đó, một gia trưởng đã chia sẻ kinh nghiệm quý báu của gia đình mình: Đó là tổ chức sinh hoạt gia đình có giờ giấc và chương trình hẳn hoi; khi thực hiện nghiêm túc, giờ nào việc nấy sẽ tự khắc tạo thành một thói quen tốt. Về việc duy trì giờ kinh tối, gia trưởng trên đưa ra giải pháp: Ngay sau khi dùng cơm tối và nghỉ ngơi ít phút, cả gia đình sẽ cùng quây quần bên bàn thờ đọc kinh, cầu nguyện rồi sau đó ai mới về việc nấy. Chọn thời điểm này là thích hợp nhất vì đó là lúc đông đủ các thành viên có mặt ở nhà.

Bên cạnh đó, đối với những người con phải đi làm ăn, học tập ở phương xa khiến gia đình khó theo dõi, các gia trưởng đồng ý rằng: Cần phải xây dựng cho con cái một nền tảng sinh hoạt đạo đức căn bản và lối sống nhân bản vững vàng ngay từ khi các em còn bé và còn được sống dưới mái ấm gia đình. Đó chính là cái vốn sống linh thiêng giúp các em khi bước vào đời tránh được những vấp ngã, cám dỗ.

Sau giờ sinh hoạt và ít phút giải lao, các gia trưởng đã bước vào trung tâm của ngày hội: Thánh lễ Gia trưởng Giáo phận trong Năm Thánh. Đức Cha Phêrô đã long trọng chủ sự Thánh lễ, cùng đồng tế với ngài có Cha Phaolô – Tổng Đại diện, các Cha Quản hạt cùng đông đảo các Cha sở trong toàn Giáo phận.

Mở đầu Thánh lễ, Đức Cha Phêrô tha thiết mời gọi cộng đoàn cầu nguyện cho Giáo phận, cách riêng cho các gia trưởng trong sứ mạng làm chồng và làm cha. Ngài kêu gọi mọi người hãy ngước nhìn lên Thánh Giuse như một gương mẫu thánh thiện tuyệt vời, nhờ lời chuyển cầu của ngài xin Chúa ban ơn cho các gia trưởng, để sau những vất vả nhọc nhằn trong lao động lo toan cuộc sống, những công lao ấy luôn đem lại ích lợi thiêng liêng cho gia đình và cho xã hội.

Trong phần cuối của Thánh lễ, vị đại diện gia trưởng Giáo phận đã dâng lời cảm tạ sâu sắc và nghẹn ngào nói lời chia tay với Đức Cha Phêrô, khi chỉ còn ít ngày nữa, ngài sẽ chính thức từ giã Giáo phận Đà Lạt yêu dấu để lên đường nhận sứ vụ mới do Tòa Thánh trao phó: Tổng Giám mục phó Tổng Giáo phận Hà Nội.

Nguyễn Thành Trung