BÀI SÁU
ĐỜI SỐNG CẦU NGUYỆN:
NHỮNG HÌNH THỨC CẦU NGUYỆN.
(GLHTCG 2697-2724)
* TRUYỆN MINH HỌA:
– Nữ tu chăm sóc bệnh nhân hỏi chị thánh Têrêsa Hài đồng vào một buổi sáng: Chị làm gì suốt đêm? Têrêsa trả lời: Em cầu nguyện. Chị nữ tu hỏi tiếp: Nhưng chị có thể nói gì với Chúa cho tốt đẹp? Têrêsa nói: Em không nói gì với Chúa cả, em yêu Người .
- Thánh Đaminh giúp bao nhiêu tâm hồn hoán cải nhờ những bài giảng thuyết, suy niệm Lời Chúa đầy sức hấp dẫn. Được vậy, là vì “Ban ngày không ai hòa đồng vui vẻ với anh em hơn cha; còn ban đêm, chẳng ai kiên trì canh thức cầu nguyện đủ cách như cha. Cha ít nói, ngoại trừ nói với Thiên Chúa, nghĩa là cầu nguyện”.
– Ngay tại pháp trường, Cha Phaolô Phạm khắc Khoan (1771-1840), Thầy Phêrô Nguyễn văn Hiếu (1777-1840), Thầy Gioan Baotixita Đinh văn Thành (1796-1840), cả ba vị thánh cùng cầu nguyện với cung giọng bài ca Allêluia của lễ vọng Phục sinh.
* LỜI CHÚA:
Lời Chúa trong thư Thánh Phao-lô Tông đồ gởi tín hữu Ê-phê-sô.
“Anh em thân mến, anh em hãy cùng nhau đối đáp những bài thánh vịnh, thánh thi và thánh ca do Thần Khí linh hứng; hãy đem cả tâm hồn mà ca hát chúc tụng Chúa. Trong mọi hoàn cảnh và mọi sự, hãy nhân danh Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, mà cảm tạ Thiên Chúa là Cha. Theo Thần Khí hướng dẫn, anh em hãy dùng mọi lời nói và mọi tiếng van nài mà cầu nguyện luôn mãi. Để được như vậy, anh em hãy chuyên cần tỉnh thức và cầu xin cho toàn thể các thánh”.
* DIỄN GIẢI:
Lời Chúa cho thấy:“trong mọi hoàn cảnh và mọi sự”, nghĩa là trong trọn cả cuộc sống Kitô hữu, ta phải luôn cầu nguyện, phải “chuyên cần tỉnh thức và cầu xin”, vì trong đức tin, chúng ta biết rằng: sự sống bắt nguồn từ Thiên Chúa: “Trong Chúa, ta sống, ta chuyển động, ta hiện hữu” (Cv 17, 18); Thiên Chúa là sự sống, nên các Kitô hữu phải hít thở Thiên Chúa như hít thở không khí; nghĩa là phải cầu nguyện liên lỉ. Để sống đời cầu nguyện liên lỉ này, Lời Chúa cũng gợi lên cho chúng ta những hình thức cầu nguyện khác nhau; giờ đây, chúng ta sẽ tìm hiểu về ba hình thức cầu nguyện chính, mà truyền thống Hội Thánh vẫn luôn trung thành thực thi, đó là:
A.1. Khẩu nguyện:
A.1.a. Khẩu nguyện là gì? Khẩu nguyện là cầu nguyện thành lời, thành tiếng: đọc kinh, ca hát… đây là hình thức cầu nguyện phổ biến nhất.
A.1.b. Tại sao cần cầu nguyện thành lời?
A.1.b.1. Vì Thiên Chúa đã nói với con người bằng lời nói. Chính Chúa Giêsu cũng đã cầu nguyện bằng lời với Chúa Cha (Mt 11, 25-26). Người còn dạy các Tông đồ cầu nguyện bằng khẩu nguyện qua Kinh Lạy Cha.
A.1.b.2. Vì con người vốn gồm cả hồn lẫn xác, nên cần biểu lộ tâm tình bên trong ra bên ngoài bằng lời nói, đó là điều rất thích hợp. Dĩ nhiên, lời nói bên ngoài phải luôn đi đôi với tâm tình chân thật, sốt mến bên trong. Thánh Gioan Kim Khẩu nhắc nhở chúng ta: “Lời cầu nguyện của ta được Chúa nhậm lời không tùy thuộc vào việc nói nhiều hay ít, nhưng tùy thuộc vào nhiệt tâm của hồn ta”.
A.1.b.3. Vì khẩu nguyện là cách cầu nguyện rất thích hợp cho cộng đoàn. Ngay cả khi cầu nguyện trong lòng, ta cũng không được xao lãng khẩu nguyện. Khẩu nguyện trở thành tâm nguyện khi chúng ta tưởng đến “Đấng mà chúng ta thân thưa”.
A.2. Suy gẫm (Trí nguyện):
A.2.a. Suy gẫm là gì? Suy gẫm là cầm trí lại, để suy nghĩ và tìm kiếm: suy nghĩ để hiểu biết ý nghĩa đời sống Kitô hữu, và nhất là tìm kiếm để khám phá ra thánh ý Chúa muốn gì nơi ta hầu ta đáp lại.
A.2.b. Những phương cách giúp suy gẫm:
– Cái khó của suy gẫm là cầm lòng cầm trí. Ta cần dùng đến những tài liệu như: Thánh Kinh, các bản văn phụng vụ theo ngày và mùa, sách thiêng liêng, các ảnh tượng thánh… công cuộc tạo dựng và lịch sử cũng chính là cuốn sách suy gẫm thật lớn, với từng trang là cái “Hôm nay”.
– Suy gẫm điều ta đọc sẽ dẫn ta đến cảm nhận chân lý để đem đối chiếu với chính bản thân…với cuộc sống…hầu luôn tự hỏi: “Lạy Chúa, Chúa muốn con làm gì?”.
– Mỗi Kitô hữu cần chọn cho mình phương pháp suy gẫm thích hợp trong nhiều phương pháp khác nhau, để suy gẫm mỗi ngày. Nhưng quan trọng hơn cả là phải cùng với Chúa Thánh Thần tiến tới trên con đường cầu nguyện duy nhất là Đức Giêsu Kitô.
– Để suy gẫm, ta phải vận dụng tất cả khả năng suy tư, tưởng tượng, cảm xúc, ước muốn, hầu càng thêm xác tín, hoán cải và quyết tâm theo Chúa Kitô.
– Cần ưu tiên suy gẫm những Mầu nhiệm của Đức Kitô. Lần chuỗi Mân côi là một trong những hình thức “miệng đọc lòng suy” những Mầu nhiệm Chúa Kitô, tuy đơn sơ nhưng rất hữu ích cho đời sống Kitô hữu mỗi ngày…dẫn ta đến nhận biết tình yêu của Chúa Kitô để kết hiệp với Người.
A.3. Chiêm niệm (Tâm nguyện):
A.3.a. Chiêm niệm là gì?
A.3.a.1. Chiêm niệm là một cuộc trao đổi thân tình, là hiệp thông, giao ước với Thiên Chúa (Gr 31, 33): Thánh nữ Têrêsa Avila cho biết: “Theo tôi, chiêm niệm là một cuộc trao đổi thân tình giữa hai người bạn, thường thì chỉ là một mình ta đến với Thiên Chúa mà ta biết là Đấng yêu thương ta”. Như vậy, trong chiêm niệm, ta đi sâu vào tình yêu của ta với Thiên Chúa, vì ta biết người luôn yêu thương ta.
A.3.a.2. Chiêm niệm là biểu hiện đơn giản nhất của mầu nhiệm cầu nguyện, đó là một ân huệ, là món quà tặng của Thiên Chúa, đưa ta vào trong giao ước, hiệp thông với Thiên Chúa. Chiêm niệm cũng là nhịp mạnh nhất của cầu nguyện, nhờ đó con người nội tâm được Chúa Cha củng cố, được ăn rễ sâu và xây dựng trong tình yêu, do sự tác động của Chúa Thánh Thần và sự hiện diện của Chúa Kitô.
A.3.a.3. Chiêm niệm là chiêm ngắm Đức Giêsu: chiêm ngắm bằng đức tin các mầu nhiệm cuộc đời của Người, để hiểu biết thâm sâu, yêu mến và bước theo Người hơn mãi. Bác nhà quê họ đạo Ars được Cha sở thánh Gioan Maria Vianê hỏi: ‘Ông đã nói gì hằng giờ trước Nhà Tạm Thánh Thể mỗi ngày’, ông đã trả lời: ‘Thưa Cha, con nhìn Chúa và Chúa nhìn con’. Muốn chiêm ngắm Chúa, phải biết quên đi con người của ta, để chỉ thấy lòng thương xót của Người dành cho ta và cho mọi người.
A.3.a.4. Chiêm niệm là lắng nghe Lời Chúa: lắng nghe là thái độ vâng phục tích cực của người theo Chúa và là sự gắn bó yêu thương của người con, như tấm gương tuyệt vời của Mẹ Maria.
A.3.a.5. Chiêm niệm là yêu mến Chúa trong thinh lặng: đối với tình yêu, thinh lặng nói lên nhiều hơn lời nói: bác nhà quê họ đạo Ars đã nói lên tất cả lòng mến Chúa, dù ông chỉ thinh lặng trước Thánh Thể. Chính trong thinh lặng, Chúa Cha tỏ ra cho ta về Ngôi Lời nhập thể
A.3.b. Những điều kiện để chiêm niệm:
A.3.b.1. Cần quyết tâm: không rút vắn thời gian, dù gặp khô khan hoặc thiếu những điều kiện tốt. Vd. Bị đau yếu, nóng nực, ồn ào, bận rộn…
A.3.b.2. Cần hoàn toàn phó thác cho Thánh Thần hướng dẫn: cầm trí, giục lòng tin, ý thức Chúa ngự trong ta, lột bỏ mọi thứ mặt nạ giả dối, hướng thẳng lòng về Chúa, khiêm tốn, phó dâng bản thân như lễ vật, chấp nhận để Chúa thanh luyện và biến đổi.
A.3.b.3. Cần nhớ mình là con cái Chúa, là tội nhân để sẵng sàng đón nhận tình yêu, mong đáp lại tình yêu, tin mình có thể yêu Chúa nhờ ơn Chúa Thánh Thần, biết khiêm tốn phó thác.
A.3.c. Hoa trái của chiêm niệm:
A.3.c.1. Chiêm niệm cho ta được hiệp thông với Ba Ngôi Thiên Chúa, nhờ đó Ba Ngôi làm cho ta “mang hình ảnh Thiên Chúa; nên giống với Thiên Chúa”.
A.3.c.2. Chiêm niệm củng cố, tăng trưởng niềm Tin Cậy Mến, nhờ sự tác động của Thần Khí và sự hiện diện của Chúa Kitô trong ta.
A.3.c.3. Chiêm niệm cho ta được hiệp thông với lời cầu nguyện của Đức Kitô, nhất là trong khi cử hành bí tích Thánh Thể, để ta có thể sống đức ái, yêu Chúa yêu người mỗi ngày.
A.3.c.4. Chiêm niệm là một hiệp thông tình yêu mang Sự Sống thần linh cho nhiều người khi họ biết chấp nhận tình trạng đêm tối đức tin mà chính Chúa Kitô cũng đã trải qua (Đêm hấp hối; Đêm Âm phủ; Đêm Phục sinh).
* TÓM LƯỢC:
( Trích BTYSGLHTCG)
- Có mấy hình thức diễn tả đời sống cầu nguyện?
Truyền thống Kitô giáo đã lưu giữ ba hình thức chính để diễn tả và sống việc cầu nguyện: khẩu nguyện, suy niệm và cầu nguyện chiêm niệm. Đặc điểm chung của cả ba hình thức này là tập trung tâm hồn.
- Khẩu nguyện có đặc tính gì?
Khẩu nguyện liên kết chúng ta với lời cầu nguyện nội tâm. Ngay cả lời cầu nguyện thầm kín nhất cũng không thể không cần tới khẩu nguyện. Trong mọi trường hợp, khẩu nguyện phải luôn xuất phát từ đức tin của bản thân người cầu nguyện. Chúa Giêsu đã dạy chúng ta một công thức tuyệt hảo của khầu nguyện, đó là kinh Lạy Cha.
- Suy niệm là gì?
Suy niệm là suy tư trong cầu nguyện. Trên hết, việc suy tư này bắt đầu từ Lời Chúa trong Thánh Kinh. Suy niệm vận dụng trí tuệ, tưởng tượng, tình cảm ước muốn, để đào sâu đức tin, hoán cải tâm hồn và củng cố ý chí muốn bước theo Đức Kitô. Đây là bước khởi đầu tiến đến việc kết hợp với Chúa trong tình yêu.
- Cầu nguyện chiêm niệm là gì?
Chiêm niệm là đơn sơ chiêm ngắm Thiên Chúa, trong thinh lặng và trong tình yêu. Đó là một hồng ân của Thiên Chúa, một khoảnh khắc của đức tin thuần túy trong đó, người cầu nguyện tìm kiếm Đức Kitô, phó thác mình cho ý định yêu thương của Chúa Cha và đặt mình dưới tác động của Chúa Thánh Thần. Thánh Têrêsa Avila định nghĩa chiêm niệm là một cuộc trao đổi thân tình giữa bạn hữu, “trong đó chúng ta năng dành thời gian để một mình ở bên Thiên Chúa, Đấng mà chúng ra biết là Ngài yêu thương chúng ta”.
* CÂU THẢO LUẬN:
- Bạn thường áp dụng hình thức cầu nguyện nào, vì sao?
- Trong giờ giáo lý, cần thay đổi những hình thức cầu nguyện, bạn đã áp dụng thế nào? Hiệu quả ra sao?
