“Thầy bảo các con: Ðừng thề chi cả, có thì nói có, không thì nói không”. (Mt 5,34.37)

BÀI ĐỌC I: (Năm II) 1 V 19, 19-21

“Êlisê chỗi dậy đi theo Êlia”.

Trích sách Các Vua quyển thứ nhất.

Trong những ngày ấy, Êlia xuống núi tìm đến cùng Êlisê, con ông Saphat, đang cày với mười hai đôi bò; chính Êlisê là người dẫn đôi bò thứ mười hai. Êlia tiến đến gần ông và ném áo choàng mình trên ông. Êlisê bỏ đôi bò đó, chạy lại Êlia và thưa rằng: “Xin cho tôi về hôn cha mẹ tôi đã, rồi tôi sẽ theo Ngài”. Êlia nói với ông: “Cứ về rồi trở lại, vì ta đã làm gì ngươi đâu?” Êlisê rời Êlia, bắt đôi bò làm thịt, lấy cày làm củi, nấu thịt bò và đem cho dân chúng ăn. Ðoạn Êlisê chỗi dậy đi theo làm đồ đệ Êlia.

Ðó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 15, 1-2a và 5. 7-8. 9-10

Ðáp: Lạy Chúa, Chúa là phần gia nghiệp của con (c. 5a).

Xướng: Xin bảo toàn con, lạy Chúa, vì con tìm nương tựa Chúa. Con thưa cùng Chúa: Ngài là Chúa tể con; Chúa là phần gia nghiệp và phần chén của con, chính Ngài nắm giữ vận mạng của con.

Xướng: Con chúc tụng Chúa vì đã ban cho con lời khuyên bảo, đó là điều lòng con tự nhủ, cả những lúc đêm khuya. Con luôn luôn đặt Chúa ở trước mặt con, vì Chúa ngự bên hữu con, con sẽ không nao núng.

Xướng: Bởi thế lòng con vui mừng và linh hồn con hoan hỉ, ngay cả đến xác thịt của con cũng nằm nghỉ an toàn, vì Chúa chẳng bỏ rơi linh hồn con trong âm phủ, cũng không để thánh nhân của Ngài thấy điều hư nát.

Tin mừng: Mt 5, 33-37

³³ Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con lại còn nghe dạy người xưa rằng: ‘Đừng bội thề, nhưng hãy giữ lời ngươi đã thề với Chúa’.

³⁴ Phần Thầy, Thầy bảo các con: Đừng thề chi cả, đừng lấy trời mà thề, vì là ngai của Thiên Chúa;

³⁵ đừng lấy đất mà thề, vì là bệ đặt chân của Người; đừng lấy Giêrusalem mà thề, vì là thành của Vua cao cả; ³⁶ cũng đừng chỉ đầu mà thề, vì con không thể làm cho một sợi tóc ra trắng hoặc ra đen được.

³⁷ Nhưng lời các con phải: có thì nói có, không thì nói không; nói thêm thắt là do sự dữ mà ra”.

SUY NIỆM

A/ 5 phút với Lời Chúa

B/ Lm. Phaolô Vũ Đức Vượng

“Có thì nói có; không thì nói không.” 

 Sách chữ Nho có câu: “Nhân chi sơ, tính bản thiện” (con người từ thuở ban đầu, tính vốn tốt). Thế mà, ngày nay, khi cuộc sống con người được nâng cao hơn bao giờ hết, “tính bản thiện” đó dường như đang bị chết nghẹt bởi vì sự lừa đảo gian dối có mặt trong mọi lãnh vực, mọi tương quan. Bán buôn thì lo hàng giả, hàng nhái, tràn ngập thị trường. Mối tương quan giữa người với người bị đe doạ bởi dối trá, bội tín, bất trung. Ngay một em nhỏ cũng biết nói dối để chối tội, gian dối trong học tập để được điểm cao. Người sống trung thực dường như bị coi là người ngu dại, không biết lẽ khôn ngoan sống ở đời. Lời Chúa dạy “có nói có, không nói không” đặt ra cho Kitô hữu một thách đố: Liệu tôi có dám lội ngược dòng không? Liệu tôi có dám sống trung thực như Chúa dạy trong xã hội nhiều gian dối hôm nay không?

 Sở dĩ người ta gian dối là để được một mối lợi, để tránh một cái hại. Thế nhưng “được lời lãi cả thế gian mà đánh mất chính mình”, thử hỏi đàng nào hại hơn, đàng nào lợi hơn? Chấp nhận chịu thiệt để sống theo sự thật, đó là chọn lựa của những người làm chứng nhân cho Đức Kitô. Thánh Phaolô cho thấy cái lợi của sự lựa chọn này: “Một chút gian truân tạm thời trong hiện tại sẽ mang lại cho chúng ta cả một khối vinh quang vô tận, tuyệt vời”.

Chúa Giêsu là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Chúa đã sống để rao truyền Sự Thật và chết để làm chứng cho Sự Thật. Xin cho chúng ta biết tránh xa những thói gian dối lọc lừa theo lối thế gian, và luôn sống trong sự thật để xứng đáng là những người con cái của Chúa.

Hãy quyết tâm sống thật với mình, với người anh em, và với Chúa, dù có phải trả giá bằng một sự thua thiệt nào đó.

C/ Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB

NGHIÊNG VỀ THÁNH Ý CHÚA

Qua Lời Tổng Nguyện của Thứ Bảy Tuần 10 Thường Niên, năm Chẵn này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa là nguồn phát sinh mọi điều thiện hảo, xin đáp lời con cái nài van, mà soi dẫn cho chúng ta biết những gì là chính đáng, và giúp chúng ta đủ sức thi hành. 

Chúa là nguồn phát sinh mọi điều thiện hảo, vì thế, chúng ta phải luôn quy hướng về Chúa, và chỉ phụng sự một mình Người mà thôi, như trong bài đọc một của giờ Kinh Sách, sách Giôsuê cho thấy: Thiên Chúa không ngừng đòi chúng ta lựa chọn giữa sự lành và sự dữ. Mỗi người trong chúng ta phải xác nhận lại cho chính mình giao ước giữa Thiên Chúa với Dân của Người, không phải một lần thôi, nhưng là mỗi khoảnh khắc trong suốt cả cuộc đời. Chúng tôi không hề có ý lìa bỏ Đức Chúa để phụng thờ các thần khác: Chúng tôi sẽ phụng thờ Đức Chúa, Thiên Chúa của chúng tôi, và chúng tôi sẽ nghe lời Người.

Chúa là nguồn phát sinh mọi điều thiện hảo, vì thế, chúng ta phải đàn hát, tán tụng Người, như trong bài đọc hai của giờ Kinh Sách, thánh Amrôxiô nói: Vua Đavít đã nói rất hay rằng: Hãy ca ngợi Chúa đi! Đàn hát mừng Thiên Chúa chúng ta, thú vị dường nào! Được tán tụng Người, thỏa tình biết mấy! Đúng thế, Thánh Vịnh là lời chúc tụng của dân, là lời ngợi khen Thiên Chúa, là tiếng vỗ tay của muôn loài, là lời lẽ của vũ trụ, là tiếng nói của Hội Thánh, là lời tuyên tín vang lừng, là lòng sùng mộ đầy tràn và đích thực, là niềm hoan lạc của con người tự do, là tiếng reo vui mừng, và là âm vang của niềm hoan hỷ. 

Chúa là nguồn phát sinh mọi điều thiện hảo, vì thế, chúng ta phải chọn Chúa là ưu tiên số một, là gia nghiệp đời đời của chúng ta, như trong bài đọc một của Thánh Lễ, sách các Vua quyển I tường thuật lại: Ông Êlisa bắt cặp bò giết làm lễ tế, lấy cày làm củi nấu thịt đãi người nhà. Rồi ông đứng dậy, đi theo ông Êlia và phục vụ ông. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 15, vịnh gia đã cũng cùng chung tâm tình này khi nói: Lạy Chúa, Chúa là phần sản nghiệp con được hưởng. Lạy Chúa Trời, xin giữ gìn con, vì bên Ngài, con đang ẩn náu. Con thưa cùng Chúa: Ngài là Chúa con thờ, Chúa là phần sản nghiệp con được hưởng, là chén phúc lộc dành cho con; số mạng con, chính Ngài nắm giữ.

Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Lạy Thiên Chúa, xin hướng lòng con nghiêng về thánh ý, và thương ban cho con luật pháp Ngài.  Trong bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Đừng thề chi cả, hễ ‘có’ thì phải nói ‘có’, ‘không thì phải nói ‘không’; thêm thắt điều gì là do ác quỷ. Thánh ý Chúa quả là hoàn thiện, bổ sức cho tâm hồn. Đức Giêsu khi đến trần gian, Người cũng tự nhận: Thánh ý của Chúa Cha là lương thực nuôi sống Người. Các bánh xe của đoàn tàu, hằng ngày, ăn hai thanh sắt của đường ray: các bánh xe phải ăn khớp, và phải lăn trên đường ray, thì đoàn tàu sẽ được sống, và sẽ cập bến an toàn. Xatan là cha của sự dối trá, luôn muốn làm cho chúng ta sai lạc; Xatan là nguồn phát sinh mọi điều bất hảo, nghe theo lời xúi giục của Xatan, chắc chắn, chúng ta sẽ bị lầm đường lạc lối và đưa tới tử lộ. Ngược lại, sống theo đường lối, huấn lệnh của Chúa, chúng ta sẽ tiến bước trên đường ngay nẻo chính, dẫn đến sự sống muôn đời. Ước gì chúng ta luôn biết nghiêng về thánh ý Chúa, tỉnh thức trước những lời mời gọi phù phiếm của Xatan, để thẳng bước tiến về với Thiên Chúa, là Đấng tuyệt đối chân thật: phát sinh mọi điều thiện hảo. Ước gì được như thế!

D/ Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist

E/ Lm. Giuse Đinh Lập Liễm

Chân thật trong lời nói

1. Chúa Giêsu đến kiện toàn Lề luật và lời các tiên tri nên Ngài dạy các môn đệ : Luật xưa cấm bội  thề (lỗi lời thề), nghĩa là luật xưa cho phép thề nhưng một khi đã thề thì không được bỏ lời thề, mà phải làm đúng theo lời đã thề hứa. Còn Thầy, Thầy không cho thề thốt chi hết, mà phải luôn luôn thành thật : bụng nghĩ sao, miệng nói vậy, luôn luôn phải nói đúng sự thật, mọi lời giả dối, phỉnh gạt là do “ác quỷ” bầy vẽ bịa đặt, làm cớ cho người ta lỗi phạm lề luật và mất uy tín, không tin cậy nhau.

2. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nhấn mạnh đến sự lương thiện và chân thật trong lời nói cũng như những hành động của con người. Ngài cho chúng ta hiểu rằng Ngài chính là cội nguồn của chân lý và chân lý của Ngài giải thoát chúng ta  khỏi các ảo tưởng và sự giả dối. Chính vì thế, Chúa Giêsu lên án những kẻ làm chứng dối và luôn cả những kẻ lấy danh Thiên Chúa mà thề nguyền. Chúa Giêsu muốn nhắn nhủ các môn đệ rằng lời nói của các ông phải bắt rễ  từ cội nguồn sự thật là Thiên Chúa mà không cần tới một nghi thức, hay thủ tục rườm rà  hay giả tạo nào của xã hội loài người đặt ra để bảo đảm cho lời chứng của mình.

3. Trong một xã hội mà sự dối trá lừa đảo đã trở thành luật sống, thì sự trung thực quả là vàng.

Phải chăng nhiều người Kitô hữu chúng ta  lại không cho rằng trong hoàn cảnh hiện nay, giới răn thứ tám không còn ràng buộc nữa ? Người người dối trá, tại sao tôi không đối trá, miễn là tôi không vi phạm đến quyền lợi người khác thì thôi !

Chúa Giêsu không chấp nhận bất cứ một luật trừ trong giới răn này :”Có thì nói có, không thì nói không, thêm thắt điều gì là do ma quỉ mà ra”.  Nền tảng của giới răn này chính là phẩm giá của con người.  Con người là hình ảnh của Thiên Chúa, mà Thiên Chúa là Đấng chân thật, cho nên thuộc tính cơ bản nhất của con người cũng phải là chân thật. Thiên Chúa phán một lời liền có trời đất muôn vật, không có quãng cách giữa lời nói và hành động của Thiên Chúa. Người tôn trọng phẩm giá cao cả của mình đương nhiên cũng là người tôn trọng lời nói của mình, đó là đòi hỏi của bất cứ nền luân lý đạo đức nào (Mỗi ngày một tin vui).

4. “Có thì nói là có, không thì nói là không” (Mt 5,37).

Về vấn đề này, thánh tiến sĩ Tôma Aquinô đã ghi lại trong sổ tay một đoạn văn ngắn sau đây :”Thiên Chúa chính là một bậc thầy tuyệt hảo, Ngài đã để lại cho chúng ta 2 tác phẩm siêu việt  để chúng ta có thể được học hỏi một cách chu đáo. Đó chính là pho sách Tạo Vật và pho sách Kinh Thánh. Riêng với pho sách tạo vật, thì có bao nhiêu tạo vật trong vũ trụ thì có bấy nhiêu chương sách tuyệt mỹ trong tác phẩm ấy. Cuốn sách khổng lồ này đã dạy cho chúng ta sự thật mà không pha trộn vào đó một chút giả dối nào cả. Vì thế,  khi có người đến hỏi nhà hiền triết Aristote rằng, ông ta đã học được ở đâu mà có được những cơ sở lý luận, những tư tưởng trung thực và cao cả đẹp như vậy, thì ông ta đã trả lời :”Tôi đã học được từ chính các tạo vật quanh tôi, bởi vì các tạo vật thì không bao giờ biết nói dối”.

5. Thiên Chúa rất ghét sự gian trá, Ngài đã phạt thật nặng những người lừa đảo, thiếu thành thực. Sách Tông đồ Công vụ có thuật lại : Hồi ấy, có hai vợ chống Anania và Saphira bán ruộng, lấy tiền dâng các tông đồ, nhưng lại lừa đảo thánh Phêrô, giữ lại một phần. Người chồng là Anania đưa tiền để dưới chân thánh Phêrô, và vì thiếu thành thực, nên thánh Phêro đã nặng lời lên án hành vi giả trá của anh . Lập tức anh ngã lăn ra chết.

Ba giờ sau người vợ là Saphira đến gặp thánh nhân và khi thánh nhân hỏi :”Tiền bán ruộng chỉ có bấy nhiêu sao” ?  Saphira lừa dối thánh nhân trả lời là :”Chỉ có ngần ấy”, và Saphira cũng ngã lăn ra chết (x. Tđcv 5,1-11).

6. Truyện : Nhà hiền triết Xénophon với cái lưỡi.

Nhiều người trong chúng ta thuộc lòng câu chuyện “Cái lưỡi” của Xénophon, sống vào thế kỷ thứ 6, Xénophon bị bắt làm nô lệ trong một nước láng giềng. Biết ông là người tài giỏi, vua trao cho ông nhiều việc. Một trong những việc quan trọng là thiết tiệc. Vua sai ông chọn một món ăn ngon nhất để đãi khách. Ông liền ra chợ  mua toàn là lưỡi về nấu. Thực khách ăn và khen ngon.

Nhưng một lần, hai lần, ba lần, lần nào người đầu bếp cũng chỉ đãi toàn lưỡi. Ngạc nhiên,  nhà vua cho tìm ông đến hỏi lý do. Người nổi tiếng là khôn ngoan mới giải thích : Còn gì quí hóa cho bằng lưỡi : lưỡi là máy khôn ngoan, nhờ lưỡi ta học biết điều khôn ngoan, nhờ lưỡi con người biết ca tụng lẫn nhau, nhờ lưỡi con người giao ước với nhau và dâng lời cảm tạ Thượng Đế, không gì cao quí cho bằng lưỡi.

Nhà vua lấy làm ưng ý về sự giải thích đó, và để thử lòng nhà hiền triết, vua sai ông  nấu một món ăn dở nhất. Lại một lần nữa, Xénophon nấu toàn là lưỡi. Khi được vua chất vấn, ông giải thích : Tâu bệ hạ, còn gì xấu xa cho bằng cái lưỡi, dưới ánh mặt trời này  còn gì xấu xa mà lưỡi không can dự vào : phản bội, bất công, gian dối, lừa đảo, trộm cắp, giết người, chiến tranh, tất cả đều do cái lưỡi : nó có thể làm sụp đổ cả Đế quốc, có thể hủy hoại cả một dân tộc, đạp đổ cả một gia đình, còn gì xấu xa cho bằng cái lưỡi.

Ai trong chúng ta cũng hơn một lần hối tiếc vì những lời do miệng lưỡi chúng ta thốt ra. Và một lời lẽ xúc phạm đến người khác  cũng là một xúc phạm đến Thiên Chúa. Một lời dối trá cũng là một lừa đảo người khác, đồng thời xúc phạm đến bản thân bởi vì đánh đổ  hình ảnh của Thiên Chúa – Đấng chân thật.